Adenozintrifosfat

Tarkib

1 ml eritma tarkibiga quyidagilar kiradi:

faol modda: dinatriy tuzi adenozin-5’-trifosfat kislotasining 100% adenozintrifosfat kislotasiga qayta hisoblangan miqdori 10 mg;

yordamchi moddalar: natriy gidroksid, inyeksiya uchun suv.

Tavsif

Tiniq, rangsiz yoki biroz sarg‘ish suyuqlik.

Farmakoterapevtik guruh

Kardiologik preparatlar. ATX kodi: C01EB10.

Dori shakli

Inyeksiya uchun eritma.

Farmakologik xususiyatlari

Farmakodinamika

Natriy adenozintrifosfat - organizmning tabiiy metaboliti bo‘lgan adenozin-5’-trifosfat (ATF) kislotasining tuzi bo‘lib, ko‘plab hayotiy muhim biokimyoviy reaksiyalarda ishtirok etadi. Qisqaruvchi oqsil aktomiozin bilan o‘zaro ta’sirlashganda, ATF mushak faoliyati va ko‘plab biosintez jarayonlari (oqsil, mochevina) uchun zarur bo‘lgan energiya ajralib chiqishi bilan adenozindifosfat kislota va noorganik fosfatga parchalanadi.

Silliq mushaklarning bo‘shashishiga yordam beradi, vegetativ adrenergik va xolinergik tugunlarda nerv impulslarining uzatilishini va qo‘zg‘alishning adashgan nervdan yurakka o‘tishini osonlashtiradi. Ishemiyaga qarshi, membranani barqarorlashtiruvchi va antiaritmik ta’sir ko‘rsatadi, miokardning antioksidant himoyasini yaxshilaydi, uning qisqarish qobiliyatini oshiradi.

Farmakokinetika

Parenteral yuborilgandan so‘ng, u organ hujayralariga kiradi, u yerda qisqaruvchi oqsil aktomiozin bilan o‘zaro ta’sirlashib, ATF adenozindifosfat kislotasi va noorganik fosfatga parchalanadi va mushaklar tomonidan mexanik ishlarni, shuningdek, sintetik jarayonlarni (oqsil, mochevina sintezi) amalga oshirish uchun ishlatiladigan energiyani chiqaradi. Keyinchalik parchalanish mahsulotlari ATF sinteziga qo‘shiladi. Vena ichiga yuborilgandan so‘ng antiaritmik ta’sir 20-40 soniyadan so‘ng yuzaga keladi.

Qo‘llanilishi

Mushak distrofiyasi va atrofiyasini kompleks davolashda, qorincha usti taxikardiyasi paroksizmlarini bartaraf etishda, periferik tomirlar spazmida (Reyno kasalligi, obliteratsiyalovchi trombangiit) qo‘llaniladi. Ko‘z to‘r pardasi pigmentli degeneratsiyasining periferik, aralash va markaziy shakllarida buyuriladi.

Qo‘llash usuli va dozalari

Mushak orasiga yoki vena ichiga qo‘llash.

Mushak distrofiyalarini, periferik qon aylanishining buzilishlarini davolash uchun dastlabki 2-3 kunda 1 ml dan sutkada 1 marta, keyingi kunlarda 1 ml dan sutkada 2 marta yoki 2 ml dan sutkada 1 marta buyuriladi. Davolash kursi 30-40 kun. Zarur bo‘lsa, davolash kursi 1-2 oylik interval bilan takrorlanadi.

To‘r pardaning irsiy pigmentli degeneratsiyasida mushak orasiga 5 ml dan sutkada 2 marta 6-8 soatlik interval bilan har kuni 15 kun davomida buyuriladi. Qorincha usti taxiaritmiyalarini to‘xtatish uchun vena ichiga 1-2 ml dan 5-10 soniya davomida yuboriladi (ta’siri 20-40 soniyadan keyin kuzatiladi). Zarur bo‘lsa, xuddi shu dozada 2-3 daqiqadan keyin qayta yuboriladi.

Nojo‘ya ta’sirlari

Markaziy asab tizimi tomonidan: bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, qisqa muddatli hushdan ketish, boshda siqilish hissi, fobiyalar.

Ko‘rish a’zolari tomonidan: ko‘rishning noaniqligi.

Ovqat hazm qilish yo‘li tomonidan: ko‘ngil aynishi, og‘izda metall ta’mi, ovqat hazm qilish yo‘li motorikasining kuchayishi (vena ichiga yuborilganda).

Yurak-qon tomir tizimi tomonidan: yurak urishi hissi, ko‘krak qafasida noqulaylik hissi, taxikardiya yoki bradikardiya, arterial gipotenziya, AV-o‘tkazuvchanlikning buzilishi (atrioventrikulyar blokada), aritmiya, asistoliya.

Tayanch-harakat apparati tomonidan: qo‘llar, bel, bo‘yin og‘rig‘i.

Siydik ajratish tizimi tomonidan: diurezning kuchayishi.

Nafas tizimi tomonidan: hansirash, bronxospazm.

Teri va teri osti kletchatkasi tomonidan: yuz giperemiyasi, qichishish, teri toshmasi.

Yuborish joyidagi buzilishlar: o‘zgarishlar va sanchish hissi.

Allergik reaksiyalar: o‘ta sezuvchanlik reaksiyalari, allergik dermatit, eshakemi, anafilaktik shok, Kvinke shishi.

Umumiy buzilishlar: ko‘p terlash, gipertermiya, issiqlik hissi.

Qarshi ko‘rsatmalar

Preparatning har qanday tarkibiy qismiga yuqori sezuvchanlik; kardiogen shok va shokning boshqa turlari; yurak yetishmovchiligining dekompensatsiyalangan bosqichi, QT uzayish sindromi, o‘tkir miokard infarkti, gemorragik insult, bradiaritmiyalarning og‘ir shakllari, II-III darajali atrioventrikulyar blokada, bronx-o‘pka tizimining obstruktiv kasalliklari; bronxial astmaning og‘ir shakllari; arterial gipotenziya; giperkaliyemiya, gipermagniyemiya; bolalik davri. Yurak glikozidlari bilan bir vaqtda katta dozalarda yuborish mumkin emas.

Dorilarning o‘zaro ta’siri

Kaliy saqlovchi diuretiklar, kaliy preparatlari va APF ingibitorlari bilan bir vaqtda qabul qilinganda giperkaliyemiya, magniy preparatlari bilan esa gipermagniyemiya rivojlanish xavfi ortadi.

Preparat beta-adrenoblokatorlar, nitratlarning antianginal ta’sirini kuchaytirishi mumkin.

Dipiridamol bilan bir vaqtda qo‘llanganda dipiridamolning ta’siri, xususan, tomir kengaytiruvchi ta’siri kuchayadi.

Preparat purin hosilalari (kofein va teofillin) bilan bir vaqtda qo‘llanganda birmuncha antagonizm aniqlanadi.

Yurak glikozidlari bilan bir vaqtda katta dozalarda yuborish mumkin emas, chunki yurak-qon tomir tizimi tomonidan nojo‘ya reaksiyalar rivojlanish xavfi kuchayadi.

Ksantinol nikotinat bilan bir vaqtda qo‘llanganda natriy adenozintrifosfatning ta’siri kamayadi.

Karbamazepin adenozin ta’sirini kuchaytirishi, blokada rivojlanishiga olib kelishi mumkin.

Nomuvofiqlik. Preparatni karbamazepin, dipiridamol, ksantinlar, antiaritmik vositalar va yurak glikozidlari bilan bir vaqtda yuborish mumkin emas.

Maxsus ko‘rsatmalar

Preparatni vena ichiga yuborish faqat shifoxona sharoitida, tibbiy nazorat ostida va yurak faoliyati nazoratida amalga oshirilishi lozim.

Preparatni vena ichiga yuborishni sekinlik bilan amalga oshirish, so‘ngra qon bosimini o‘lchash lozim.

Yaqqol ifodalangan bradikardiya, sinus tuguni kuchsizligi sindromi, I darajali atrioventrikulyar blokada, arterial gipotenziyaga moyillikda ehtiyotkorlik bilan qo‘llaniladi.

Uzoq muddat qo‘llanganda qondagi kaliy va magniy miqdorini nazorat qilish zarur. Bronxospazmlarga moyillikda ehtiyotkorlik bilan buyuriladi. Tarkibida kofein bo‘lgan mahsulotlarni (qahva, choy, kolali ichimliklar) iste’mol qilishni cheklash.

Homiladorlik yoki emizish davrida qo‘llash

Preparatning homiladorlik yoki emizish davrida qo‘llanilishi haqida ma’lumotlar yo‘q.

Bolalar

Preparatni bolalarga qo‘llash tajribasi yo‘q, shuning uchun preparat bu toifadagi bemorlarga qarshi ko‘rsatma hisoblanadi.

Avtotransportni boshqarishda yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlashda reaksiya tezligiga ta’sir qilish qobiliyati

Davolash vaqtida avtotransportni boshqarishdan yoki e’tiborni talab qiladigan boshqa mexanizmlar bilan ishlashdan saqlanish kerak.

Preparat yaroqlilik muddati tugagandan so‘ng qo‘llanilmasligi va bolalar qo‘li yetmaydigan joyda saqlanishi lozim.

Dozani oshirib yuborish

Belgilari: II va III darajali atrioventrikulyar blokada, asistoliya, bronxospazm, aritmiyalar, qorincha buzilishlari paydo bo‘lishi; sinusli bradikardiya va taxikardiya; bosh aylanishi, arterial gipotenziya, qisqa muddatli hushdan ketish. Uzoq vaqt yuborilganda allergik reaksiyalar kuzatilishi mumkin.

Davolash. Preparat bekor qilinsin, kardiotonik vositalar qo‘llanilsin. Davolash simptomatik. Adenozinning raqobatdosh antagonistlari ksantinlar (eufillin, teofillin) hisoblanadi.

Chiqarish shakli

Ampulada 1 ml dan; qutida 10 ta ampula.

Saqlash shartlari

Asl qadoqda +2 °C dan +8 °C gacha bo‘lgan haroratda saqlanadi.

Yaroqlilik muddati

1 yil.

Dorixonalardan berish shartlari

Retsept bo‘yicha.