Ozelar

Tarkib

1 ml eritma tarkibiga quyidagilar kiradi:

faol modda: kofein sitrat (10 mg kofeinga teng) - 20 mg;

yordamchi moddalar: limon kislotasi monogidrat, natriy; inyeksiya uchun suv.

Tavsif

Tiniq, rangsiz suyuqlik.

Dori shakli

Infuziya va peroral qo‘llash uchun eritma.

Farmakoterapevtik guruh

Psixoanaleptiklar, ksantin hosilalari. ATX kodi: N06B C01.

Farmakologik xususiyatlari

Farmakodinamika

Ta’sir mexanizmi

Kofein strukturaviy jihatdan metilksantinlar - teofillin va teobromin bilan bog‘langan.

Uning aksariyat ta’sirlari A1 va A2A kichik turdagi adenozin retseptorlarining antagonizmi bilan bog‘liq bo‘lib, bu retseptorlarning bog‘lanishi tahlillari bilan ko‘rsatilgan va ushbu ko‘rsatmalarda terapevtik konsentratsiyalarga taxminan teng bo‘lgan konsentratsiyalarda kuzatiladi.

Farmakodinamik ta’siri

Kofeinning asosiy ta’siri markaziy asab tizimini (MAT) rag‘batlantirishdir. U chala tug‘ilgan chaqaloqlardagi apnoeda kofeinning asosiy ta’siri bo‘lib, bir nechta mexanizmlarga ega, jumladan:

nafas olish markazlarini rag‘batlantirish;

o‘pka ventilyatsiyasining daqiqalik hajmini oshirish;

qondagi karbonat angidrid miqdori chegarasining pasayishi;

qondagi karbonat kislota miqdoriga bo‘lgan reaksiyaning kuchayishi;

skelet mushaklari tonusini oshirish;

diafragmal charchoqni kamaytirish;

metabolizm sur’atining oshishi;

kislorod iste’molining oshishi.

Davolash samaradorligi va xavfsizligi

Kofein sitratining terapevtik samaradorligi ko‘p markazli randomizatsiyalangan ikki tomonlama ko‘r tadqiqotda baholandi, unda kofein sitratining platsebo bilan ta’siri 85 nafar chala tug‘ilgan chaqaloqlarda (gestatsiya yoshi 28 dan 33 haftagacha) chala tug‘ilgan chaqaloqlar apnoesi bilan taqqoslandi. Bolalar vena ichiga 20 mg/kg kofeinning zarbdor dozasini qabul qilishdi. So‘ngra vena ichiga yoki og‘iz orqali (oziqlantirish zondi orqali) 10-12 kun davomida 5 mg/kg kunlik qo‘llab-quvvatlovchi doza yuborildi. Protokol, agar apnoe nazoratsiz qolsa, ochiq kofein sitrat terapiyasi bilan "qutqaruv choralari"ga ruxsat berdi. Bunday holda, bolalar terapiyaning birinchi kunidan 8-kungacha 20 mg/kg kofeinning takroriy zarbdor dozasini olishdi.

Kofein sitrat bilan davolashda apnoe bo‘lmagan kunlar soni ko‘proq bo‘ldi (3,0 kun platsebo qo‘llanilganda 1,2 kunga nisbatan, r = 0,005), shuningdek, 8 va undan ortiq kun davomida apnoe bo‘lmagan bemorlar foizi yuqori bo‘ldi (kofein uchun 22% platsebo uchun 0%).

Yaqinda o‘tkazilgan platsebo-nazoratli ko‘p markazli tadqiqotda (n=2006) kofein sitrat bilan davolangan muddatiga yetmay tug‘ilgan chaqaloqlarning qisqa va uzoq muddatli (18-21 oy) ko‘rsatkichlari o‘rganildi. Bemorlar randomizatsiyalangan tartibda 20 mg/kg miqdorida kofein sitratining vena ichiga zarba dozasini qabul qilishdi, so‘ngra har kuni 5 mg/kg miqdorida qo‘llab-quvvatlovchi dozani qabul qilishdi. Agar apnoe saqlanib qolsa, kunlik qo‘llab-quvvatlovchi doza maksimal 10 mg/kg gacha oshirilishi mumkin. Qo‘llab-quvvatlovchi dozani tuzatish har hafta tana vaznidagi o‘zgarishlardan kelib chiqqan holda amalga oshirildi, agar bemor to‘liq enteral ovqatlanishni boshdan kechirgan bo‘lsa, dozani og‘iz orqali qo‘llash mumkin. Kofein bilan davolash natijasida bronxopulmonar displaziya ko‘rsatkichining pasayishi [nisbiy xavf (95% CI) 0,63 (0,52 dan 0,76 gacha) ] va nevrologik rivojlanish buzilishisiz omon qolish ko‘rsatkichlarining oshishi [nisbiy xavf (95% CI) 0,77 (0,64 dan 0,93 gacha) ] kuzatildi.

Kofeinning o‘lim va nogironlikka ta’siri ko‘lami va yo‘nalishi tasodifiy tanlashda chaqaloqlar muhtoj bo‘lgan nafas olish yordami darajasiga qarab o‘zgarib turdi, qo‘llab-quvvatlangan chaqaloqlarda [o‘lim va nogironlikning nisbiy xavfi (95% CI) - quyidagi jadvalga qarang] yuqori samaradorlikni ko‘rsatdi.

Tadqiqot boshlanishidan oldin respirator qo‘llab-quvvatlash guruhida o‘lim va nogironlik.

Farmakokinetika

Kofein sitrat suvli eritmada parchalanadi. Sitrat guruhi infuziya yoki og‘iz orqali yuborilganda tez metabolizmga uchraydi.

So‘rilish

Kofein sitrat tarkibidagi kofeinning ta’siri infuziya boshlangandan so‘ng bir necha daqiqa ichida boshlanadi. Chala tug‘ilgan chaqaloqlarning 1 kg tana vazniga 10 mg kofein qabul qilingandan so‘ng, qondagi kofeinning eng yuqori konsentratsiyasi (Cmax) 6 dan 10 mg/l gacha, maksimal konsentratsiyaga erishishning o‘rtacha vaqti (tmax) esa 30 daqiqadan 2 soatgacha o‘zgarib turadi. So‘rilish darajasi oziqlantirish aralashmasining tarkibiga bog‘liq emas, lekin tmaks kattaroq bo‘lishi mumkin.

Taqsimlash

Kofein sitrat yuborilgandan keyin kofein miyaga tez yetib boradi. Chala tug‘ilgan chaqaloqlarning orqa miya suyuqligidagi kofein konsentratsiyasi taxminan plazmadagi konsentratsiyaga teng. Chaqaloqlarda kofeinning o‘rtacha taqsimlanish hajmi (Vr) (0,8-0,9 l/kg) katta yoshli bemorlarga (0,6 l/kg) nisbatan birmuncha yuqori. Chaqaloqlar va go‘daklarda plazma oqsillarining bog‘lanishi haqida ma’lumotlar yo‘q. Kattalarda plazma oqsillarini in vitro bog‘lashning o‘rtacha ko‘rsatkichi 36 foizni tashkil etishi xabar qilingan.

Kofein yo‘ldosh orqali homila qon oqimiga va ona sutiga o‘tadi.

Metabolizm

Chala tug‘ilgan chaqaloqlarda kofein metabolizmi jigar ferment tizimining yetarli darajada rivojlanmaganligi sababli juda cheklangan bo‘lib, ta’sir etuvchi moddaning katta qismi siydik bilan chiqariladi. Jigar sitoxromi R450 1A2 (CYP1A2) katta yoshdagi odamlarda kofeinning biotransformatsiyasida ishtirok etadi.

Muddatidan oldin tug‘ilgan chaqaloqlarda kofein va teofillin o‘rtasidagi o‘zaro konversiya haqida xabarlar mavjud; kofein darajasi teofillin yuborilgandan so‘ng teofillin darajasining taxminan 25 foizini tashkil etadi va yuborilgan kofeinning taxminan 3-8 foizi teofillinga aylanishi kutilmoqda.

Chiqarish

Erta yoshdagi chaqaloqlarda jigar va/yoki buyraklar funksiyasining yetarli darajada rivojlanmaganligi sababli kofeinning chiqarilishi kattalarga qaraganda ancha sekin kechadi. Yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda kofein klirensi deyarli to‘liq buyrak orqali chiqariladi. Chaqaloqlarda siydik bilan birlamchi shaklda chiqarilgan kofein ulushining (Ae) o‘rtacha yarim chiqarilish davomiyligi (t1/2) gestatsion/postmenstrual yosh bilan teskari proporsional ravishda bog‘liq. Yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda t1/2 taxminan 3-4 kunni, AE esa taxminan 86% ni (6 kun davomida) tashkil etadi. To‘qqizinchi oyda kofein metabolizmi kattalarnikiga yaqinlashadi (t1/2 = 5 soat, Ae = 1%).

Jigar yoki buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan chaqaloqlarda kofeinning farmakokinetikasi bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazilmagan.

Buyrak funksiyasining sezilarli buzilishlari mavjud bo‘lganda, to‘planishning sezilarli salohiyatini hisobga olgan holda, kunlik qo‘llab-quvvatlovchi dozani kamaytirish talab etiladi, bunda doza miqdori qondagi kofein darajasi ko‘rsatkichlaridan kelib chiqqan holda belgilanishi lozim. Xolestatik gepatit bilan og‘rigan chala tug‘ilgan chaqaloqlarda qon plazmasida kofein konsentratsiyasi me’yordan ortiq o‘zgarganda kofeinning yarim chiqarilish davri uzoqroq bo‘lishi aniqlandi, bu esa bunday bemorlar uchun alohida ehtiyotkorlik bilan dozalash zarurligini taxmin qilish imkonini beradi.

Ko‘rsatmalar

Chala tug‘ilgan chaqaloqlarda birlamchi apnoeni davolash.

Qo‘llash usuli

Kofeinni sitrat bilan davolashni yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda reanimatsion tadbirlarni o‘tkazish tajribasiga ega bo‘lgan shifokor nazorati ostida boshlashga yo‘l qo‘yiladi. Dori vositasini faqat chaqaloqlar reanimatsiyasi bo‘limida, kuzatuv va monitoring uchun tegishli uskunalar mavjud bo‘lganda buyurish lozim.

Dozalash

Birinchi marta davolanayotgan chaqaloqlar uchun tavsiya etilgan doza shprisli infuzomat yoki boshqa boshqariladigan infuziya qurilmasi yordamida 30 daqiqa davomida sekin infuziya qilish orqali tana vaznining har 1 kilogrammiga 20 mg kofein sitratni tashkil etadi. 24 soatdan so‘ng har 24 soatda 10 daqiqa davomida tana vaznining 1 kg ga 5 mg hisobidan sekin infuziya yo‘li bilan ushlab turuvchi dozalarni yuborishga ruxsat etiladi. Muqobil sifatida, nazogastral zond kabi qurilmalardan foydalangan holda har 24 soatda tana vaznining 1 kg ga 5 mg hisobidan qo‘llab-quvvatlovchi dozalarni og‘iz orqali yuborishga ruxsat beriladi.

Kofein sitratning tavsiya etilgan zarbdor va qo‘llab-quvvatlovchi dozalari quyidagi jadvalda ko‘rsatilgan bo‘lib, unda yuboriladigan preparat hajmi va yuborilgan kofein sitrat hajmi o‘rtasidagi nisbat tushuntirilgan.

Kofein dozasi sifatida ifodalangan doza kofein sitratida ifodalangan dozaning yarmini tashkil etadi (20 mg kofein sitrat 10 mg kofeinga teng).

- Kofein sitrat dozasi (hajmi) Kofein sitrat dozasi (mg/kg tana vazni) Yuborish usuli Chastotasi

Zarba dozasi 1,0 ml/kg tana vazniga 20 mg/kg tana vazniga Vena ichiga infuziya (30 daqiqa davomida) 1 marta

Qo‘llab-quvvatlovchi doza* 0,25 ml/kg tana vazniga 5 mg/kg tana vazniga Vena ichiga yuborish (10 daqiqa davomida) yoki og‘iz orqali yuborish Har 24 soatda*

* Zarba dozasi yuborilgandan 24 soat o‘tgach boshlanadi.

Muddatidan oldin tug‘ilgan chaqaloqlarda tegishli terapevtik samara bo‘lmagan taqdirda, tavsiya etilgan zarba dozasi yuborilgandan so‘ng, 24 soatdan so‘ng 10-20 mg/kg oralig‘ida takroriy zarba dozasini yuborishga ruxsat beriladi.

Tegishli terapevtik ta’sir bo‘lmagan taqdirda, muddatidan oldin tug‘ilgan chaqaloqlarda kofeinning uzoq yarim chiqarilish davri va homiladorlik davri ortishi bilan kofeinni metabolizatsiya qilish qobiliyatining progressiv oshishi bilan bog‘liq bo‘lgan kofeinning akkumulyatsion salohiyatini hisobga olgan holda, qo‘llab-quvvatlovchi dozani 10 mg/kg miqdorida oshirish masalasini ko‘rib chiqish mumkin. Klinik ko‘rsatmalar mavjud bo‘lganda, qon plazmasidagi kofein darajasini nazorat qilish zarur. 10 mg/kg/sut miqdorida takroriy zarba yoki qo‘llab-quvvatlovchi doza kiritilgandan so‘ng tegishli terapevtik samara bo‘lmagan taqdirda, yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda apnoe tashxisi qayta ko‘rib chiqishni talab qilishi mumkin.

Dozani sozlash va nazorat qilish

Davolash paytida qon plazmasidagi kofein konsentratsiyasini vaqti-vaqti bilan nazorat qilib turish kerak, ayniqsa, agar yaxshilanish kuzatilmasa yoki toksiklik belgilari paydo bo‘lsa.

Shuningdek, quyidagi xavf omillari mavjud bo‘lganda, qon plazmasidagi kofein konsentratsiyasini kuzatish asosida qabul qilingan shifokor qaroriga muvofiq dozani o‘zgartirish talab etilishi mumkin:

ayollarda homilaning gestatsion yoshi (28 haftadan kam) va/yoki tana vaznining pastligi (1000 g dan kam), xususan, parenteral oziqlantirishda;

jigar yoki buyrak yetishmovchiligi;

epilepsiya;

klinik ahamiyatga ega yurak yetishmovchiligi;

kofein metabolizmiga ta’sir qiluvchi dori vositalarini parallel ravishda yuborish;

emizish davrida kofein qabul qiladi.

Kofeinning asosiy darajasini aniqlash tavsiya etiladi:

tug‘ruqdan oldin onasi ko‘p miqdorda kofein iste’mol qilgan bolalarda;

ilgari teofillin qabul qilgan bolalarda kuzatiladi, bu esa kofeinga metabolizmga uchraydi.

Chala tug‘ilgan chaqaloqlarda kofeinning yarim chiqarilish davri odatdagidan uzoqroq bo‘lib, uning yuqori akkumulyatsiya salohiyati tufayli uzoqroq davolangan bolalar holatini uzoqroq kuzatish talab etilishi mumkin.

Monitoring uchun qon namunalarini terapevtik davolash samarasi bo‘lmaganda bevosita keyingi dozani yuborishdan oldin va intoksikatsiyaga shubha tug‘ilganda yuborilgandan 2-4 soat o‘tgach olish zarur.

Adabiyot manbalarida qon plazmasidagi kofeinning terapevtik darajasi aniqlanmagan bo‘lsa-da, tadqiqotlar davomida terapevtik samaradorlik bilan bog‘liq bo‘lgan kofein darajasi 8 dan 30 mg/l gacha oraliqda bo‘lgan. Kofein miqdori 50 mg/l atrofida bo‘lganda xavfsizlik masalasi odatda ko‘tarilmagan.

Davolash davomiyligi

Davolashning optimal davomiyligi aniqlanmagan. Yaqinda chala tug‘ilgan chaqaloqlarda o‘tkazilgan ko‘p markazli tadqiqot natijalariga ko‘ra, terapiya davomiyligi 37 kun ekanligi ma’lum qilindi.

Klinik amaliyotda davolash odatda chaqaloqlar 37 haftalik gestatsion yoshga yetgunga qadar davom etdi, bu davrda birlamchi apnoe odatda o‘tib ketadi. Biroq, bu cheklov davolash samaradorligiga, terapiyaga qaramay apnoe holatlari mavjudligiga yoki boshqa klinik omillarga qarab, ayrim hollarda shifokor tomonidan qayta ko‘rib chiqilishi mumkin. Agar 5-7 kun ichida apnoening sezilarli holatlari kuzatilmasa, kofein sitrat yuborishni to‘xtatish tavsiya etiladi.

Apnoening takroriy ko‘rinishlari kuzatilganda, kofein sitratni yuborishni to‘xtatish va apnoe holatlarining tiklanishi o‘rtasidagi vaqt oralig‘iga qarab, qo‘llab-quvvatlovchi dozani yoki zarba dozasining yarmini tiklash kerak.

Ushbu guruh bemorlarida kofeinning chiqarilishi sekinlashganligi sababli, dozani kamaytirish va davolashni to‘xtatish talablari mavjud emas.

Kofein sitrat bilan davolash to‘xtatilgandan so‘ng apnoe holatlarining takrorlanish xavfi mavjudligi sababli, bemorning ahvolini taxminan 1 hafta davomida kuzatishni davom ettirish zarur.

Jigar va buyrak yetishmovchiligi

Jigar va buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarga dori vositasini qo‘llash bo‘yicha cheklangan tajriba mavjud. Xavfsizlik tadqiqotlarida juda kichik gestatsion yoshdagi va buyrak/jigar yetishmovchiligi bo‘lgan oz sonli bemorlarda nojo‘ya ta’sirlar chastotasi buyrak va jigar faoliyati buzilmagan muddatiga yetmay tug‘ilgan chaqaloqlarga nisbatan yuqori bo‘lgan.

Buyrak yetishmovchiligi mavjud bo‘lganda akkumulyatsiya potensiali ortadi. Kofein sitratning kunlik qo‘llab-quvvatlovchi dozasini qon plazmasidagi kofein miqdori ko‘rsatkichiga mos ravishda kamaytirish zarur.

Juda kichik gestatsion yoshdagi bemorlarda kofein klirensi jigar funksiyasiga bog‘liq emas. Kofeinning jigar metabolizmi tug‘ilgandan keyin bir necha hafta davomida asta-sekin rivojlanadi va kattaroq yoshdagi chaqaloqlarda jigar yetishmovchiligi plazmadagi kofein darajasini nazorat qilishni va dozani to‘g‘rilashni talab qilishi mumkin.

Kiritish usuli

Kofein sitratni infuziya usulida yoki og‘iz orqali yuborish mumkin. Dori vositasini mushak orasiga, teri ostiga, intratekal yoki intraperitoneal inyeksiya usuli bilan yuborishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Kofein vena ichiga yuborilganda, sitrat shprisli infuzomat yoki boshqariladigan infuziyalar uchun boshqa qurilma yordamida boshqariladigan infuziya usuli bilan yuboriladi. Kofein sitratni suyultirmasdan yoki suyultirilgan steril infuziya eritmalari, masalan, glyukoza eritmasi 50 mg/ml (5%), natriy xlorid 9 mg/ml (0,9%) yoki kalsiy glyukonat 100 mg/ml (10%) bilan ampuladan chiqarilgandan so‘ng darhol yuborish mumkin.

Nojo‘ya ta’sirlari

Kofein va boshqa metilksantinlarning farmakologiyasi va toksikologiyasi haqidagi ma’lumotlar kofein sitratga nisbatan yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan nojo‘ya ta’sirlar haqida ma’lumot beradi. Tavsiflangan ta’sir tutqanoq, ta’sirchanlik, qo‘zg‘algan holat, asab-reflektor qo‘zg‘aluvchanlikning kuchayishi sindromi kabi markaziy asab tizimini rag‘batlantirishni, taxikardiya, aritmiya, gipertenziya va yurakning sistolik hajmining oshishi kabi yurak-qon tomir tizimiga ta’sirlarni, giperglikemiya kabi metabolizm va ovqatlanish buzilishlarini o‘z ichiga oladi. Bu ta’sirlar dozaga bog‘liq bo‘lib, qon plazmasidagi konsentratsiyani o‘lchash va dozani kamaytirishni talab qilishi mumkin.

Kofein sitrat bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin bo‘lgan va tibbiy adabiyotlarda va ro‘yxatdan o‘tgandan keyingi xavfsizlik tadqiqotlarida qayd etilgan nojo‘ya ta’sirlar, organ tizimlarining sinflari va aniqlanish chastotasi (MedDRA) bo‘yicha quyida keltirilgan.

Nojo‘ya ta’sirlar chastotasi quyidagicha aniqlanadi: juda tez-tez (≥ 1/10), tez-tez (≥ 1/100 dan <1/10 gacha), tez-tez emas (≥ 1/1000 dan <1/100 gacha), kamdan-kam (≥ 1/10000 dan <1/1000 gacha), juda kam (<1/10000) va noma’lum (mavjud ma’lumotlarga asoslanib baholash imkonsiz).

Organlar tizimi sinfi Nojo‘ya ta’sir Chastota

Infeksiyalar va invaziyalar sepsis Noma’lum

Immun tizimi tomonidan yuqori sezuvchanlik reaksiyasi Kamdan-kam

Metabolizm va ovqatlanish tomonidan giperglikemiya Tez-tez

gipoglikemiya, tana vazni ortishining kechikishi, oziq-ovqatga chidamsizlik Noma’lum

Asab tizimi tomonidan talvasalar Kamdan-kam

asabiylashish, yuqori nerv-reflektor qo‘zg‘aluvchanlik sindromi, qo‘zg‘algan holat, miya shikastlanishi Noma’lum

Eshitish va muvozanat organlari tomonidan karlik Noma’lum

Yurak-qon tomir tizimi tomonidan taxikardiya Tez-tez

aritmiya Kamdan kam

chap qorinchadan qon chiqarish hajmining oshishi va yurakning sistolik hajmining oshishi Noma’lum

Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan kekirish, oshqozon aspiratsiyasining oshishi, nekrotik enterokolitlar Noma’lum

Yuborilgan joydagi umumiy buzilishlar va reaksiyalar infuziya joyidagi flebitlar, infuziya joyidagi yallig‘lanish Tez-tez

Tadqiqot natijalari siydik ajralishining ko‘payishi, siydikda natriy va kalsiy miqdorining oshishi, gemoglobinning pasayishi, tiroksin miqdorining pasayishi Noma’lum

Ba’zi nojo‘ya ta’sirlarning tavsifi

Nekrotik enterokolitlar chala tug‘ilgan chaqaloqlar orasida kasallanish va o‘limning keng tarqalgan omili hisoblanadi. Metilksantinlarni qo‘llash va nekrotik enterokolitlar paydo bo‘lishi o‘rtasida bog‘liqlik bo‘lishi mumkinligi haqida ma’lumotlar mavjud. Biroq, kofein yoki boshqa metilksantinlarni qo‘llash va nekrotik enterokolitlar o‘rtasida sababiy bog‘liqlik aniqlanmagan.

85 nafar muddatiga yetmay tug‘ilgan chaqaloqlardan kofein sitratning platsebo nazorati bilan o‘tkazilgan ikki tomonlama ko‘r tekshiruvda nekrotik enterokolitlar tadqiqotning ko‘r bosqichida faol terapiya olgan 2 nafar bolada, platsebo qabul qilgan 1 nafar bolada va tadqiqotning ochiq bosqichida kofein qabul qilgan 3 nafar bolada aniqlangan. Tadqiqot davomida nekrotik enterokolitga uchragan bolalarning uchtasi vafot etdi. Kofein sitrat bilan davolangan chala tug‘ilgan chaqaloqlarda uzoq muddatli natijalar bo‘yicha o‘tkazilgan katta ko‘p markazli tadqiqot (n = 2006) platseboga nisbatan kofein guruhida nekrotik enterokolit chastotasining oshishini ko‘rsatmadi. Kofein sitrat bilan davolanayotgan barcha chala tug‘ilgan chaqaloqlar nekrotik enterokolitlar rivojlanishi uchun sinchkovlik bilan nazorat qilinishi kerak.

Miya shikastlanishi, tutqanoq va karlik kuzatilgan, ammo ular platsebo guruhida ko‘proq uchragan.

Kofein uzoq vaqt qo‘llanganda eritropoetin sintezini to‘xtatish va shunga mos ravishda gemoglobin miqdorini kamaytirish xususiyatiga ega.

Terapiya boshida chaqaloqlarda tiroksin (T4) darajasining vaqtinchalik pasayishi qayd etildi, ammo ular butun terapiya davomida davom etmadi.

Mavjud ma’lumotlar yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda kofein terapiyasiga nevrologik rivojlanish, tana vazni ortishining kechikishi yoki yurak-qon tomir, ovqat hazm qilish yoki endokrin tizimlarining uzoq muddatli nojo‘ya ta’sirlari haqida guvohlik bermaydi. Kofein serebral gipoksiyani kuchaytirmaydi va har qanday shikastlanish oqibatlarini og‘irlashtirmaydi, ammo bunday imkoniyatni butunlay istisno qilmaslik kerak.

Boshqa maxsus guruhlar

Kofein bilan davolangan 506 nafar chala tug‘ilgan chaqaloqni o‘z ichiga olgan xavfsizlik tadqiqotida buyrak/jigar faoliyati buzilgan 31 nafar chala tug‘ilgan chaqaloqdan xavfsizlik ma’lumotlari olingan. Bemorlarning ushbu kichik guruhida nojo‘ya ta’sirlar a’zolar funksiyasi buzilmagan boshqa bolalarga qaraganda ko‘proq namoyon bo‘ldi. Asosan yurak kasalliklari (taxikardiya, shu jumladan bitta xususiy aritmiya holati) haqida xabar berilgan.

Ehtimoliy nojo‘ya ta’sirlar haqida xabar berish

Dori vositasi ro‘yxatdan o‘tkazilgandan so‘ng gumon qilinayotgan nojo‘ya ta’sirlar haqida xabar berish muhimdir. Dori vositasining "foyda/xavf" nisbatini kuzatishni davom ettirish zarur.

Qarshi ko‘rsatmalar

Ta’sir etuvchi moddaga yoki yordamchi moddalarning birortasiga yuqori sezuvchanlik.

Dozani oshirib yuborish

E’lon qilingan ma’lumotlarga ko‘ra, dozani oshirib yuborishdan so‘ng qon plazmasidagi kofein miqdori 50 mg/l dan 350 mg/l gacha bo‘lgan.

Simptomlar: Adabiyot manbalarida chala tug‘ilgan chaqaloqlarda kofeinning dozasini oshirib yuborish belgilari haqida xabarlar giperglikemiya, gipokaliyemiya, oyoq-qo‘llarning mayda titrashi, qo‘zg‘algan holat, gipertoniya, opistotonus, tonik-klonik tutqanoqlar, epileptik tutqanoqlar, taxipnoe, taxikardiya, qusish, oshqozonning ta’sirlanishi, oshqozon-oshqozon qon ketishi, isitma, asab-reflektor qo‘zg‘aluvchanlik sindromi, qonda mochevina darajasining oshishi va leykotsitoz, jag‘ va lablarning nazoratsiz harakatchanligi kabilarni o‘z ichiga oladi. Ma’lumotlarga ko‘ra, kofein dozasini oshirib yuborish holatlaridan biri intraventrikulyar qon ketishi va uzoq muddatli nevrologik asoratlar bilan murakkablashgan. Chala tug‘ilgan chaqaloqlar orasida kofeinning dozasini oshirib yuborish natijasida o‘lim holatlari haqida xabar berilmagan.

Davolash: Kofeinning dozasi oshib ketgan taqdirda, asosan simptomatik va qo‘llab-quvvatlovchi terapiya o‘tkaziladi. Kaliy va glyukoza darajasini nazorat qilish hamda gipokaliyemiya va giperglikemiyani korreksiya qilish choralarini ko‘rish zarur. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, qon plazmasidagi kofein miqdori almashtiriladigan qon quyishdan keyin pasayadi. Sud terapiyasini antikonvulsantlar (diazepam yoki barbituratlar, masalan, pentobarbital natriy yoki fenobarbital) yuborish orqali o‘tkazish mumkin.

Ehtiyot choralari va qo‘llash xususiyatlari

Homiladorlik va laktatsiya davri

Homiladorlik

Hayvonlar ustida o‘tkazilgan tadqiqotlarda kofein katta dozalarda embriotoksik va teratogen ekanligini ko‘rsatdi. Bunday ta’sirlar chala tug‘ilgan chaqaloqlar guruhida qisqa muddatli yuborish bilan bog‘liq emas.

Laktatsiya

Kofein ko‘krak sutiga o‘tadi va tezda yo‘ldosh orqali homilaning qon oqimiga o‘tadi.Yangi tug‘ilgan chaqaloqlarni ovqatlantirayotganlar va kofein sitrat bilan davolanayotganlar tarkibida kofein bo‘lgan ovqat, ichimlik va dori vositalarini iste’mol qilishdan saqlanishlari kerak.

Onalari tug‘ruqdan oldin ko‘p miqdorda kofein iste’mol qilgan yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda qondagi kofeinning asosiy konsentratsiyasi kofein sitrat bilan davolash boshlanishidan oldin aniqlanishi kerak.

Hosildorlik

Hayvonlarda kuzatilgan reproduktiv tizimga ta’siri chala tug‘ilgan chaqaloqlarda kuzatilmaydi.

Transport vositasi yoki potensial xavfli mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’sir

Ta’sir qilmaydi.

Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri

Chala tug‘ilgan chaqaloqlarda kofein va teofillin o‘rtasida o‘zaro o‘zgarishlar sodir bo‘ladi. Bu faol moddalarni bir vaqtda qo‘llash mumkin emas.

Sitoxrom P450 1A2 (CYP1A2) inson organizmida kofein metabolizmida ishtirok etuvchi asosiy fermentdir. Shunday qilib, kofein CYP1A2 uchun substrat bo‘lgan ta’sir etuvchi moddalar bilan o‘zaro ta’sirlashish, CYP1A2 ni ingibirlash yoki CYP1A2 ni induksiyalash potensialiga ega. Biroq, chala tug‘ilgan chaqaloqlarda kofein metabolizmi ularning jigar ferment tizimi yetarli darajada yetilmaganligi sababli cheklangan.

Chala tug‘ilgan chaqaloqlarda kofeinning boshqa ta’sir etuvchi moddalar bilan o‘zaro ta’siri bo‘yicha ma’lumotlar cheklangan bo‘lsa-da, kattalarda kofeinning chiqarilish tezligini pasaytiradigan ta’sir etuvchi moddalar (masalan, simetidin va ketokonazol) yuborilgandan so‘ng kofein sitrat dozasini kamaytirish mumkin. Shuningdek, kofeinning chiqarilish tezligini oshiradigan ta’sir etuvchi moddalar (masalan, fenobarbital va fenitoin) yuborilgandan so‘ng kofein sitrat dozasini oshirish talab etilishi mumkin. Mumkin bo‘lgan o‘zaro ta’sirga shubha bo‘lsa, qon plazmasidagi kofein konsentratsiyasini nazorat qilish kerak.

Ichakda mikrofloraning haddan tashqari rivojlanishi nekrotik enterokolitlar rivojlanishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkinligi sababli, kofein sitrat va oshqozon sekretsiyasini susaytiruvchi dori vositalarini (H2-antigistamin retseptorlari blokatorlari yoki proton nasosi ingibitorlari) bir vaqtning o‘zida yuborish nazariy jihatdan nekrotik enterokolitlar xavfini oshiradi.

Kofein va doksapramni bir vaqtda yuborish ularning yurak-qon tomir, nafas olish va markaziy asab tizimiga stimullovchi ta’sirini kuchaytirishi mumkin. Agar bu preparatlarni bir vaqtda qo‘llash ko‘rsatilgan bo‘lsa, yurak ritmi va qon bosimini diqqat bilan kuzatib borish kerak.

Chiqarish shakli

1 ml dan ampulada; 5 ta ampula blisterda, 2 ta blister karton qutida.

Saqlash shartlari

5 °C dan 25 °C gacha haroratda saqlang. Muzlatmang. Bolalar qo‘li yetmaydigan joyda saqlang.

Dori vositasini ampula ochilgandan so‘ng darhol yuborish lozim.

Yaroqlilik muddati

2 yil.

Ta’til shartlari

Retsept bo‘yicha.

Ishlab chiqaruvchi

Yuriya-Farm, MCHJ. Ukraina.