Спиронолактон

Tarkib

1 ta tabletka tarkibida quyidagilar mavjud:

ta’sir etuvchi modda: 50 mg yoki 100 mg spironolakton;

yordamchi moddalar: makkajo‘xori kraxmali, kalsiy gidrofosfat digidrati, povidon K 25, natriy laurilsulfat, suvsiz kolloid kremniy dioksidi, magniy stearati.

Tavsif

Dumaloq, ikki tomoni yassi, chetlari silliq, oq rangli, bir tomoni chiziqli tabletkalar.

Dori shakli

Tabletkalar.

Farmakologik guruh

Kaliy saqlovchi diuretiklar. ATX kodi: C03DA01.

Farmakologik xususiyatlari

Farmakodinamika

Spironolakton aldosteronning raqobatdosh antagonistidir. Buyrakning distal kanalchalariga ta’sir qiladi.

Blokada tufayli aldosteron suv va Na+ ushlanib qolishini to‘xtatadi va K+ ushlanib qolishiga yordam beradi, bu esa nafaqat Na+ va Cl− ekskretsiyasini oshiradi va siydik bilan K+ ekskretsiyasini kamaytiradi, balki H+ ekskretsiyasini ham pasaytiradi. Buning natijasida siydik haydovchi ta’sir gipotenziv ta’sir ham ko‘rsatadi.

Farmakokinetika

Absorbsiya

Spironolakton og‘iz orqali qo‘llangandan so‘ng taxminan 73% tez so‘riladi. Spironolaktonning so‘rilishi ovqat bilan qabul qilinganda ortadi. Natijada qon zardobida asosiy moddaning konsentratsiyasi 50-100% ga oshadi.

Taqsimlash

Spironolakton va kanrenonning qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanishi aniqlash usuliga qarab 90% (muvozanatli dializ usuli) yoki 98% (ultrafiltratsiya usuli) ni tashkil etadi.

Metabolizm

Spironolakton og‘iz orqali qo‘llangandan so‘ng birinchi o‘tishning yaqqol ta’sirini ko‘rsatadi va asosan jigar hamda buyraklarda metabolizmga uchraydi. Uning asosiy metabolitlari 7-α-tiospironolakton, kanrenon yoki kanrenat, 7-α-tiometilspironolakton yoki 6-β-gidroksi-7-α-tiometilspironolakton hisoblanadi. Dastlabki modda bilan solishtirganda, yuqorida ko‘rsatilgan uchta metabolit nisbatan past antimineralokortikoid ta’sirga ega, mos ravishda 26,68 va 33%.

Spironolakton og‘iz orqali qo‘llangandan so‘ng qon plazmasidagi maksimal konsentratsiyasiga 1-2 soatdan keyin, uning metabolitlarining maksimal konsentratsiyasiga esa 2-3 soatdan keyin erishiladi.

Past dozalarda (50-200 mg) kanrenonning "konsentratsiya-vaqt" bog‘liqlik egri chizig‘i ostidagi maydon doza bilan chiziqli nisbatda oshadi, yuqori dozalar esa metabolitlarga fermentativ aylanishi tufayli pastroq konsentratsiyalarga olib keladi.

Kanrenonning muvozanat konsentratsiyasi 50-188 ng/ml oralig‘ida bo‘lib, spironolaktonni har kuni qo‘llashdan taxminan 3-8 kun o‘tgach erishiladi. Jigar sirrozi va assit bilan og‘rigan bemorlarda unga 14 kunda erishiladi.

Organizmdan chiqarilishi

Spironolakton asosan siydik bilan va kamroq darajada o‘t bilan chiqariladi. Spironolaktonning o‘zgarmagan holdagi nisbati ahamiyatsizdir. Siydik bilan faqat metabolitlar, asosan kanrenon va uning glyukuronid efiri hamda 6-β-gidroksisulfoksid chiqariladi. Radioaktiv nishonli peroral spironolaktonning bir martalik dozasi qabul qilingandan so‘ng, 6 kun davomida 47-57% siydik bilan, 35-41% esa najas bilan chiqariladi.

Spironolakton og‘iz orqali qabul qilingandan so‘ng, yarim chiqarilish davri 1-2 soatni tashkil etadi, metabolitlar esa sekinroq chiqariladi. Kanrenon uchun terminal yarim chiqarilish davri taxminan 20 soatni, 7-α-tiometiluspironolakton uchun taxminan 3 soatni va 6-β-gidroksi-7-α-tiometiluspironolakton uchun taxminan 10 soatni tashkil etadi.

Spironolakton va uning metabolitlari platsenta to‘sig‘idan o‘tadi. Kannrenon ko‘krak sutiga o‘tadi.

Ko‘rsatmalar

Boshqa diuretinlar bilan davolanishga javob bermaydigan yoki ularning ta’sirini kuchaytirish zarur bo‘lgan bemorlarda dimlangan yurak yetishmovchiligi.

Essensial arterial gipertenziya, asosan gipokaliyemiyada (odatda boshqa antigipertenziv dorilar bilan birgalikda).

Shish va/yoki assit bilan kechuvchi jigar sirrozi.

Birlamchi giperaldosteronizm.

Nefrotik sindrom tufayli yuzaga kelgan shishlar.

Gipokaliyemiya, boshqa davo olishning iloji bo‘lmaganda.

Agar boshqa yondashuvlar maqsadga muvofiq emas yoki mos emas deb hisoblansa, preparat yurak glikozidlarini qabul qilayotgan bemorlarda gipokaliemiyaning oldini olish uchun qo‘llaniladi.

Qo‘llash usuli va dozalari

Doza giperaldosteronizmning kechish og‘irligi va darajasiga qarab individual ravishda belgilanadi.

Birlamchi giperaldosteronizm

Birlamchi giperaldosteronizm tashxisi qo‘yilganda, operatsiyaga tayyorgarlik paytida preparatni kunlik 100-400 mg dozada buyurish mumkin. Operatsiya rejalashtirilmagan bemorlarga individual ravishda aniqlanadigan eng kam samarali dozada uzoq muddatli qo‘llab-quvvatlovchi terapiya sifatida qo‘llash mumkin. Tavsiflangan vaziyatda boshlang‘ich dozani har 14 kunda minimal samarali dozaga yetgunga qadar kamaytirish mumkin. Uzoq muddat qo‘llanganda nojo‘ya ta’sirlarni kamaytirish uchun boshqa guruh diuretiklari bilan birgalikda qo‘llash tavsiya etiladi.

Shishlar (to‘xtab qolgan yurak yetishmovchiligi, nefrotik sindrom)

Kattalar: boshlang‘ich sutkalik dozasi 100 mg (25-200 mg) bo‘lib, 1 yoki 2 marta qabul qilinadi. Yuqori dozalar buyurilganda Spironolakton Sandoz®ni buyrak kanalchalarining proksimal qismlariga ta’sir qiluvchi diuretiklarning boshqa guruhlari bilan birgalikda qabul qilish mumkin. Bunday holatda Spironolakton Sandoz® dozasini o‘zgartirish lozim.

Assit yoki shish bilan jigar sirrozi

Agar siydikda Na+ /K+ nisbati 1 dan katta bo‘lsa, boshlang‘ich sutkalik va maksimal sutkalik doza 100 mg ni tashkil etadi. Agar bu nisbat 1 dan kam bo‘lsa, boshlang‘ich sutkalik doza 200 mg, maksimal doza esa kuniga 400 mg ni tashkil etadi.

Qo‘llab-quvvatlovchi dozani individual ravishda aniqlash lozim.

Essensial arterial gipertenziya

1 yoki 2 marta buyuriladigan boshlang‘ich sutkalik doza 50-100 mg ni tashkil etadi, uni boshqa antigipertenziv preparatlar bilan birgalikda qabul qilish lozim. Davolash kamida ikki hafta davom ettiriladi, chunki bu davr oxirida maksimal antigipertenziv ta’sirga erishiladi. Keyinchalik, erishilgan samaraga qarab, doza miqdorini individual ravishda o‘zgartirish lozim.

Gipokaliyemiya

K+ li oziq-ovqat qo‘shimchalari yoki boshqa kaliy o‘rnini bosuvchi terapiya usullari yetarli bo‘lmagan bemorlarga preparatni kunlik 25-100 mg dozada qabul qilish lozim.

Bolalar

Bolalar uchun tavsiya etilgan boshlang‘ich doza 1 kg tana vazniga 1-3 mg spironolaktonni 5 kun davomida har kuni 1 yoki 2 marta qabul qilishni tashkil etadi. Agar preparatni 3 yoshgacha bo‘lgan bolalarga qo‘llash zarur bo‘lsa, tabletkani maydalab, eritib, suspenziya holida bolaga ichirish kerak.

Davolashni davom ettirganda, preparatning erishilgan samarasini saqlab qolgan holda dozani kamaytirish lozim.

Keksa yoshdagi bemorlar

Davolashni past dozalardan boshlash va keyinchalik maksimal samaraga erishguncha asta-sekin oshirish tavsiya etiladi. Jigar va buyrak buzilishlarini hisobga olish kerak, chunki ular preparat metabolizmiga va uning chiqarilishiga ta’sir qiladi.

Spironolakton Sandoz® 100 mg

Ta’sir etuvchi modda miqdori yuqori bo‘lganligi sababli Spironolakton Sandoz® (100 mg) bolalarni davolash uchun mos kelmaydi.

Qo‘llash usuli va muddati.

Tabletkalarni chaynamay, yetarli miqdorda suyuqlik (masalan, bir stakan suv) bilan yutib yuborish kerak.

Davolashning davomiyligi kasallikning turi va og‘irligiga bog‘liq. Davolashning davomiyligi iloji boricha qisqa bo‘lishi kerak. Spironolakton bilan uzoq vaqt davolanish zaruratini vaqti-vaqti bilan tekshirib turish kerak.

Bolalar.

Spironolakton Sandoz®, 50 mg li tabletkalarni pediatriya amaliyotida qo‘llash mumkin.

Ta’sir etuvchi modda miqdori yuqori bo‘lganligi sababli Spironolakton Sandoz® (100 mg) bolalarni davolash uchun mos kelmaydi.

Nojo‘ya ta’sirlari

Nojo‘ya ta’sirlar aldosteronning raqobatli antagonizmi natijasi bo‘lib, kaliy ekskretsiyasini va spironolaktonning antiandrogen ta’sirini oshiradi.

Nojo‘ya ta’sirlar MedDRA chastota ta’riflaridan foydalangan holda MedDRA tartibga solish faoliyatining tibbiy lug‘atiga muvofiq organ tizimlarining sinflari bo‘yicha keltirilgan:

juda tez-tez (≥ 1/10);

tez-tez (≥ 1/100 dan < 1/10 gacha);

kam uchraydigan (≥ 1/1000 dan < 1/100 gacha);

yakka ≥ (1/10000 dan < 1/1000 gacha);

kam uchraydigan (< 1/10000);

noma’lum chastota (mavjud ma’lumotlar asosida aniqlash imkonsiz).

MedDRA organ tizimlarining nojo‘ya ta’sirlari Juda tez-tez uchraydigan Tez-tez uchraydigan Kamdan-kam uchraydigan Kamdan-kam uchraydigan Noma’lum chastota

Qon va limfa tizimi tomonidan - Trombotsitopeniya, leykopeniya (shu jumladan agranulotsitoz), eozinofiliya -

Immun tizimi tomonidan - Yuqori sezuvchanlik -

Endokrin buzilishlar - Girsutizm, hayz ko‘rishning buzilishi Amenoreya -

Moddalar almashinuvi va ovqatlanish tomonidan Giperkaliyemiya 1 Giperkaliyemiya 2 - Giponatriyemiya, suvsizlanish, porfiriya - Giperxloremik atsidoz

Ruhiy jihatdan - Ongning chalkashligi -

Asab tizimi tomonidan - Uyquchanlik3, bosh og‘rig‘i, vertigo, bosh aylanishi, letargiya, ataksiya, ong chalkashligi - Falajlik, paraplegiya -

Yurak-qon tomir tizimi tomonidan Aritmiyalar4 - Vaskulit Gipotenziya, ortostatik boshqaruvning buzilishi

Nafas olish tizimi tomonidan - Ovoz tembrining o‘zgarishi. Ba’zi bemorlarda ovoz tembrining o‘zgarishi (shuningdek, ovoz bo‘g‘ilishi shaklida) spironolakton qabul qilish to‘xtatilgandan keyin ham tiklanmaydi -

Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan - Ko‘ngil aynishi, qusish, talvasalar, ich ketishi, yara, oshqozondan qon ketishi Og‘iz qurishi, ichak sanchig‘i Gastrit, oshqozonda og‘riq, ich ketishi -

Gepatobiliar tizim tomonidan - Gepatit, gepatotoksiklik Jigar faoliyatining buzilishi

Teri va uning hosilalari tomonidan - Terining qizarishi, eshakem isitmasi, halqasimon eritema va terining qizil yuguruk va qizil yassi temiratkiga o‘xshash o‘zgarishlari hamda alopetsiya. Toshma, qichishish, ekzantema, eshakyemi, eritema Alopetsiya, ekzema, halqasimon eritema, ayollarda girsutizm Gipertrixoz, giperemiya, Stivens-Jonson sindromi6, toksik epidermal nekroliz, eozinofiliya va tizimli simptomlar bilan dorili ekzantema (DRESS), pemfigoid

Suyak-mushak tizimi va biriktiruvchi to‘qima tomonidan - Oyoq mushaklarining tortishishi - Osteomalyatsiya -

Siydik ajratish tizimi tomonidan - O‘tkir buyrak yetishmovchiligi -

Reproduktiv tizim va sut bezlari tomonidan Libidoning pasayishi, erektil disfunksiya, ginekomastiya (erkaklarda), ko‘krak uchlarining yuqori sezuvchanligi va sut bezlarining og‘riqliligi, sut bezining kattalashishi, ayollarda hayz ko‘rishning buzilishi Bepushtlik5 Jinsiy quvvatning buzilishi - Sut bezlarining xavfsiz o‘smalari, amenoreya7

Tizimli buzilishlar - Asteniya, charchoq -

Laboratoriya ko‘rsatkichlarining o‘zgarishi - Qon zardobida mochevina miqdorining oshishi, qon zardobida kreatinin miqdorining oshishi -

Ko‘ruv a’zosi tomonidan - Ko‘rish qobiliyatining buzilishi -

1 Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan va kaliy preparatlarini qabul qilayotgan bemorlarda.

2 Keksa yoshdagi, diabetga chalingan va AAF ingibitorlarini qabul qilayotgan bemorlarda.

3 Jigar sirrozi bo‘lgan bemorlarda.

4 Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan va kaliy preparatlarini qabul qilayotgan bemorlarda.

5 Yuqori dozalarda (450 mg/sutka).

6 Kamdan kam hollarda.

7 Dozaga bog‘liq.

Moddalar almashinuvi va ovqat hazm qilishning buzilishi

Spironolakton qo‘llanganda hayot uchun xavfli bo‘lgan giperkaliyemiya asosan buyrak faoliyati buzilgan bemorlarda paydo bo‘lishi mumkin. Bu mushak falaji (giperkaliyemik falaj) va aritmiya kabi alomatlarni keltirib chiqarishi mumkin. Shu munosabat bilan kaliy preparatlarini, boshqa kaliy saqlovchi diuretiklarni yoki kaliy bilan boyitilgan ratsionni qo‘shimcha qabul qilishdan saqlanish kerak.

Buyrak faoliyati buzilganda, suv-elektrolit muvozanatining buzilishi (giponatriyemiya, gipomagneziyemiya, giperxloremiya, giperkalsiyemiya) suv va elektrolitlar ekskretsiyasining oshishi natijasida yuzaga kelishi mumkin.

Ortiqcha diurez natijasida bemorlarda gipovolemiya va giponatriyemiya rivojlanishi mumkin. Giponatriyemiya, asosan, spironolaktonni qabul qilish paytida haddan tashqari ko‘p suv iste’mol qilgandan keyin paydo bo‘lishi mumkin. Qonda elektrolitlar muvozanatining buzilishi natijasida ishtaha yo‘qolishi, og‘iz qurishi, chanqash, qusish, bosh og‘rig‘i yoki toshmalar, asteniya, vertigo, uyquchanlik, toliqish, ko‘rishning buzilishi, apatiya, ongning chalkashishi, umumiy miasteniya, miospazm), shuningdek, aritmiya va qon aylanishining buzilishi kuzatilishi mumkin ("Yurak tomonidan buzilishlar" nojo‘ya reaksiyalariga qarang). Shu munosabat bilan, istalmagan suyuqlik yo‘qotilishini (masalan, qusish, diareya, gipergidroz tufayli) muvozanatlash zarur.

Notekis puls, charchoq yoki miasteniyada (masalan, oyoqlarda) giperkaliyemiya paydo bo‘lishi mumkinligini ko‘rib chiqish kerak. Yuqori dozalarni qabul qilgandan so‘ng lanjlik va ongning chalkashligi kuzatildi.

Qon zardobidagi elektrolitlar balansini (ayniqsa, kaliy, natriy va kalsiyni) muntazam tekshirib turish kerak.

Davolashning boshida va spironolaktonni uzoq muddat qo‘llash davomida qonda ortiqcha kaliyning oldini olish maqsadida qon zardobidagi kaliy miqdorini teng vaqt oralig‘ida nazorat qilib turish lozim.

Kislota-ishqor muvozanati buzilishi mumkin. Spironolakton giperxloremik metabolik atsidozni keltirib chiqarishi yoki kuchaytirishi mumkin.

Odatda siydik bilan chiqariladigan azot birikmalari (mochevina, kreatinin) konsentratsiyasi darajasining qaytar ko‘tarilish holatlari haqida tez-tez xabar berilmagan.

Spironolakton bilan davolash paytida giperurekimiya holatlari tez-tez kuzatilgan. Bu esa unga moyil bemorlarda o‘tkir podagra rivojlanishiga olib kelishi mumkin.

Qon zardobidagi mochevina, kreatinin va siydik kislotasi konsentratsiyasini, shuningdek, kislota-ishqor muvozanati va suv-elektrolit muvozanatini spironolakton bilan davolash paytida muntazam ravishda tekshirib turish kerak.

Yurak tomonidan

Haddan tashqari diurez natijasida gipovolemiya tufayli bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, ko‘rishning buzilishi, og‘iz qurishi va chanqash, shuningdek, ortostatik disregulyatsiya yoki qon bosimining to‘satdan pasayishi yuzaga kelishi mumkin, bu esa qon tomir yetishmovchiligiga olib keladi.

Ortiqcha diurez, suvsizlanish holatida va gipovolemiya natijasida plazma hajmi kamayishi mumkin, natijada keksa yoshdagi bemorlarda tromboz va emboliya rivojlanish xavfi ortishi kuzatilishi mumkin.

Spironolakton qo‘llanilganda qon zardobi va mochevinadagi kreatinin konsentratsiyasi oshishi mumkin. Siydik ishlab chiqarishning ko‘payishi siydik yo‘llari obstruksiyasi bo‘lgan bemorlarda holatning yomonlashishiga yoki mavjud buzilishlarning kuchayishiga olib kelishi mumkin.

Dozani oshirib yuborish

Belgilari

Spironolakton dozasini oshirib yuborish uyquchanlik/bo‘shashish, ongning chalkashishi, ko‘ngil aynishi, qusish, bosh aylanishi yoki ich ketishi kabi holatlar va alomatlarni keltirib chiqarishi mumkin. Ba’zi hollarda, ayniqsa buyrak faoliyati buzilgan bemorlarda, giponatriyemiya, gipokaliyemiya yoki giperkaliyemiya kuzatilishi mumkin; og‘ir jigar kasalliklari bo‘lgan bemorlarda jigar komasi yuzaga kelishi mumkin, ammo bu spironolaktonning o‘tkir dozasini oshirib yuborish bilan bog‘liq bo‘lishi dargumon. Giperkaliyemiya paresteziya, holsizlik, bo‘shashgan falajlik yoki mushaklar spazmi kabi alomatlar bilan namoyon bo‘lishi mumkin va uni klinik jihatdan gipokaliemiyadan ajratish qiyin. EKGdagi o‘zgarishlar kaliy darajasi buzilishining birinchi o‘ziga xos belgilari hisoblanadi.

Elektrolitlar buzilishi, aritmiya, yurak o‘tkazuvchanligining buzilishi.

Giperkaliyemiyani davolash

Simptomatik, maxsus antidot mavjud emas. Suv-elektrolit va kislota-ishqor muvozanatini kaliy haydovchi diuretiklar tayinlash yo‘li bilan saqlab turish kerak; parenteral glyukoza bilan insulin yuborish, murakkab hollarda gemodializ o‘tkazish.

Giponatriyemiyani davolash

Natriy xloridning 1M eritmasi yoki bir vaqtning o‘zida atsidoz bo‘lganda, natriy gidrokarbonatning 1M eritmasi tegishli ravishda tashuvchi eritmaga qo‘shimcha sifatida kiritiladi.

Qarshi ko‘rsatmalar

Ta’sir etuvchi moddaga yoki boshqa yordamchi moddalarga yuqori sezuvchanlik.

Mitotan bilan birgalikda qo‘llash, chunki u mitotan ta’sirini bloklashi mumkin.

Anuriya, O‘BE, buyraklarning azot ajratish funksiyasining yaqqol buzilishi (koptokchalar filtratsiyasi tezligi <10 ml/min).

Oliguriya yoki anuriya bilan kechuvchi og‘ir buyrak yetishmovchiligi (tana yuzasining 1,73 m2 da kreatinin klirensi 30 ml/daqiqadan past va/yoki qon zardobidagi kreatinin 1,8 mg/dl dan yuqori).

Giperkaliyemiya (qondagi kaliy miqdori ko‘rsatkichlari > 5,0 mmol/l).

Giponatriyemiya.

Addison kasalligi.

Gipovolemiya yoki suvsizlanish

Bir vaqtning o‘zida eplerenon yoki boshqa kaliy saqlovchi diuretiklarni qo‘llash.

Homiladorlik yoki emizish davri.

AAF ingibitorlari yoki AT1 retseptorlari blokatorlari kombinatsiyasida.

Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri va boshqa o‘zaro ta’sir turlari

Spironolakton va kaliy saqlovchi eritmalar (masalan, kaliy xlorid), AAF ingibitorlari (masalan, kaptopril, enalapril), geparin va past molekulyar geparin, angiotenzin-II retseptorlari antagonistlari (masalan, kandesartan, valsartan), aldosteron blokatorlari yoki kaliy saqlovchi diuretiklar (triamteren, amilorid) bir vaqtda qo‘llanilishidan saqlanish kerak, bu qon zardobida kaliy darajasining oshishiga va og‘ir, ehtimol hayot uchun xavfli giperkaliyemiya rivojlanishiga olib kelishi mumkin.

APF ingibitorlari, qovuzloqli diuretiklar va spironolaktonni bir vaqtda qo‘llash O‘BE rivojlanishiga olib kelishi mumkin.

Trimetoprim/sulfametoksazol (ko-trimoksazol) va spironolaktonni bir vaqtda qo‘llash klinik jihatdan ahamiyatli giperkaliyemiyaga olib kelishi mumkin.

Spironolaktonni mitotan bilan birgalikda qo‘llash mumkin emas, chunki u mitotan ta’sirini bloklashi mumkin.

ABni pasaytirish uchun qo‘shimcha dorilar qabul qilingan taqdirda, bosimning sezilarli darajada pasayishi kuzatilishi mumkin.

Boshqa diuretiklar: diurezning oshishi va ABning sezilarli darajada pasayishi.

Xolesteramin, ammoniy xlorid: giperkaliyemiya va giperxloremik metabolik atsidoz xavfining oshishi).

Immunodepressantlar (takrolimus va siklosporin): giperkaliyemiya xavfini oshiradi.

Tritsiklik antidepressantlar va antipsixotik preparatlar Spironolakton Sandozning gipotenziv ta’sirini kuchaytirishi mumkin. ®

Antigipertenziv preparatlar (ayniqsa ganglioblokatorlar): haddan tashqari gipotenziya rivojlanishi mumkin. Shunday qilib, antigipertenziv dori vositalarining dozasini davolash sxemasiga Spironolakton Sandoz® qo‘shilganda kamaytirish va zarur hollarda keyinchalik tuzatish kiritish mumkin.

Alkogol, barbituratlar yoki giyohvand moddalar spironolakton keltirib chiqaradigan ortostatik gipotenziyani kuchaytirishi mumkin.

Pressor aminlar (noradrenalin): spironolakton ularning ta’sirini kamaytiradi. Buni ushbu preparatlar yordamida mahalliy yoki umumiy anesteziya o‘tkazishda hisobga olish lozim.

Nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalar (NYAQV), xususan, atsetilsalitsil kislotasi, indometatsin va mefenamin kislotasi: spironolaktonning diuretik, natriyuretik va antigipertenziv ta’sirining pasayishi bilan birga giperkaliyemiya xavfini oshiradi. Spironolakton bilan davolash paytida gipovolemiya yoki suvsizlanish rivojlangan bemorlarda nosteroid yallig‘lanishga qarshi dori vositalarini (NYAQV) birgalikda qo‘llash o‘tkir buyrak yetishmovchiligini keltirib chiqarishi mumkin.

Glyukokortikosteroidlar, adrenokortikotrop gormon (AKTG): kaliy ekskretsiyasining paradoksal oshishi).

Digoksin: spironolakton digoksinning yarim chiqarilish davrini uzaytirishi mumkin, bu esa uning qon zardobidagi miqdori oshishiga va glikozid intoksikatsiyasi rivojlanishiga olib kelishi mumkin.

Litiy preparatlarini diuretiklar bilan bir vaqtda buyurmaslik kerak, chunki ular litiy buyrak klirensini pasaytiradi va zaharlanish xavfini oshirishi mumkin.

Karbenoksolon natriyning ushlanib qolishini keltirib chiqarishi va shu tariqa spironolaktonning samaradorligini pasaytirishi mumkin, preparatlarning samaradorligi o‘zaro pasayishi mumkin. Qizilmiya ko‘p miqdorda ishlatilsa, karbenoksolon ta’siriga o‘xshash ta’sir ko‘rsatadi.

Karbamazepin: Spironolakton bilan bir vaqtda qabul qilinganda klinik ahamiyatga ega bo‘lgan giponatriyemiya rivojlanishiga sabab bo‘lishi mumkin.

Terfenadin spironolakton bilan bir vaqtda qo‘llanganda gipokaliyemiya va boshqa elektrolitlar disbalansi tufayli qorincha aritmiyasi rivojlanish xavfini oshiradi.

Kumarin hosilalari: ularning ta’siri susayadi.

Triptorelin, buserelin, gonadorelin: ularning ta’siri kuchayadi.

Neomitsin spironolaktonning so‘rilishini kechiktirishi mumkin.

Antipirin: spironolakton antipirin metabolizmini tezlashtiradi.

Ingalyatsion og‘riq qoldiruvchi vositalar: ABning kuchli pasayishi yuz berishi mumkin.

Laboratoriya tekshiruvlari natijalariga ta’siri: radioimmunologik usullar bilan digoksin konsentratsiyasini aniqlash jarayoniga ta’siri kutilmoqda.

Kolestiramin qabul qilinganda giperkaliyemik metabolik atsidozlar haqida xabar berilgan.

Spironolakton va APF ingibitorlarini (kaptopril, enalapril kabi) bir vaqtning o‘zida qo‘llash ABning sezilarli darajada pasayishi xavfi bilan bog‘liq bo‘lib, bu shok holatigacha rivojlanishi mumkin va buyrak faoliyati buzilishining kuchayishi xavfi bilan bog‘liq bo‘lib, bu yakka hollarda O‘BEga olib kelishi mumkin. Davolashning boshida arterial gipotenziya rivojlanishining oldini olish uchun diuretiklarni qo‘llash APF ingibitorlari bilan davolash boshlanishidan 2-3 kun oldin to‘xtatilishi kerak.

Spironolakton androgen retseptorlari bilan bog‘lanadi va aberateron bilan davolanayotgan prostata bezi saratoni bilan og‘rigan bemorlarda prostataga xos antigen (PSA) darajasini oshirishi mumkin. Abirateron bilan qo‘llash tavsiya etilmaydi.

Qo‘llash xususiyatlari

Quyidagi holatlarni sinchkovlik bilan kuzatib borish zarur:

buyrak funksiyasi o‘rtacha darajada buzilgan bemorlar (kreatinin klirensi 30-60 ml/daqiqa va/yoki qon zardobidagi kreatinin 1,2-1,8 mg/dl oralig‘ida);

asosiy kasallik tufayli yuzaga kelgan diatez, atsidoz va/yoki giperkaliyemiya bilan og‘rigan bemorlar (masalan, qandli diabet holatida).

arterial gipotenziya bilan og‘rigan bemorlar.

Spironolakton diabetik nefropatiyali bemorlarda giperkaliyemiya rivojlanish xavfini oshirishi mumkin.

Giperkaliyemiya rivojlanganda spironolatonni qo‘llashni to‘xtatish va zarur bo‘lsa, qon zardobidagi kaliy miqdorini normallashtirish choralarini ko‘rish lozim.

Giperkaliyemiya hayot uchun xavfli bo‘lishi mumkin. Og‘ir yurak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda qon zardobidagi kaliy miqdorini nazorat qilish kerak. Kaliy saqlovchi diuretiklarni qabul qilishdan saqlanish kerak. Qon zardobida kaliy miqdori 3,5 mmol/l dan yuqori bo‘lgan bemorlar ichish uchun mo‘ljallangan kaliy qo‘shimchalarini iste’mol qilishdan saqlanishlari kerak. Kaliy va kreatinin darajasini nazorat qilishni davolash boshlanganidan yoki doza oshirilganidan keyin 1 hafta o‘tgach, so‘ngra dastlabki 3 oyda har oyda, shundan so‘ng 1 yil davomida yiliga 4 marta, keyinchalik esa har yarim yilda amalga oshirish tavsiya etiladi. Qon zardobida kaliy miqdori 5 mmol/l dan oshganda yoki qon zardobida kreatinin miqdori 4 mg/dl dan oshganda davolashni to‘xtatish yoki tanaffus qilish kerak.

Spironolakton bilan davolash qon zardobidagi azot va mochevina miqdorining vaqtinchalik oshishiga olib kelishi mumkin, ayniqsa buyrak faoliyati allaqachon buzilgan va giperkaliyemiyaga chalingan bemorlarda. Spironolakton qaytar giperxloremik metabolik atsidoz rivojlanishiga sabab bo‘lishi mumkin. Shunday qilib, buyrak va jigar faoliyati buzilgan bemorlarda, shuningdek, keksa yoshdagi bemorlarda buyrak faoliyatining biokimyoviy ko‘rsatkichlari, shuningdek, elektrolitlar muvozanati muntazam ravishda tekshirilishi lozim.

Porfiriya bilan og‘rigan bemorlarga spironolaktonni juda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak, chunki ko‘pgina preparatlar porfiriyaning zo‘rayishiga sabab bo‘ladi.

Spironolakton bilan davolash vaqtida alkogol iste’mol qilish taqiqlanadi.

Preparatni uzoq vaqt asossiz qo‘llashdan saqlanish kerak, chunki chop etilgan ma’lumotlarga ko‘ra, hayvonlarga spironolaktonni uzoq vaqt davomida maksimal dozalarda qo‘llash karsinoma, miyeloid leykemiya rivojlanishiga yordam bergan.

Spironolakton va kaliy saqlovchi diuretiklar (masalan, triamteren, amilorid), kaliy saqlovchi eritmalar yoki AAF ingibitorlarini bir vaqtda qo‘llash hayot uchun xavfli bo‘lgan giperkaliyemiyaga olib kelishi mumkin. Shu sababli yuqoridagi preparatlarni qo‘llash tavsiya etilmaydi.

Og‘ir buyrak yetishmovchiligi holatida (koptokchalar filtratsiyasi tezligi 30 ml/min dan past va/yoki qon zardobidagi kreatinin 1,8 ml/dl dan yuqori) spironolakton nafaqat samarasiz, balki zararli hamdir, chunki koptokchalar filtratsiyasi tezligi yanada pasayadi.

Buyrak faoliyati buzilganda (zardob kreatinin darajasi 1,2-1,8 mg/dl va kreatinin klirensi 60-30 ml/min oralig‘ida) va qonda kaliy darajasini oshirishi mumkin bo‘lgan dorilarni bir vaqtning o‘zida qo‘llashda, spironolakton bilan davolash qondagi kaliy darajasini muntazam nazorat qilish sharti bilan o‘tkazilishi kerak.

Spironolakton bilan davolash paytida qon zardobidagi elektrolitlar muvozanati (asosan kaliy, natriy, kalsiy, bikarbonat), qon zardobidagi kreatinin, odatda siydik bilan chiqariladigan mochevina va siydik kislotasi, shuningdek, kislota-ishqor holati muntazam ravishda nazorat qilinishi kerak.

Siydik ajralishining ko‘payishi natijasida kelib chiqadigan tana vaznining yo‘qolishi, siydik ajralishidan qat’i nazar, 1 kg/sutkadan oshmasligi kerak.

Diuretiklarni surunkali suiiste’mol qilish natijasida shishlar bilan kechadigan Barter psevdosindromi paydo bo‘lishi mumkin. Shishlar renin ko‘payishining ifodasi bo‘lib, buning oqibati ikkilamchi giperaldosteronizmdir.

Spironolakton ba’zi diagnostik testlar natijalariga ta’sir ko‘rsatishi mumkin (masalan, radioimmun tahlil (RIA), plazma kortizoli va epinefrin orqali qon zardobidagi digoksin konsentratsiyasini aniqlash).

Intensiv siydik ajralishi yoki ABning juda tez pasayishi bilan davolashning boshida kalla ichi bosimi, bosh aylanishi, ko‘rishning buzilishi va diqqatni jamlash qobiliyatining pasayishi kabi qon aylanishining buzilishidan shikoyatlar paydo bo‘lishi mumkin.

Spironolaktonni qo‘llashda uglevod almashinuvi holatiga hech qanday salbiy ta’sir kuzatilmadi.

Spironolakton bilan davolash vaqtida bemorlar yetarli miqdorda suyuqlik iste’mol qilishlari kerak.

Spironolakton Sandoz® qo‘llanilishi doping nazoratining soxta ijobiy natijasini keltirib chiqarishi mumkin.

Spironolakton Sandoz® preparatini doping sifatida noto‘g‘ri qo‘llash sog‘liqqa zarar yetkazishi mumkin.

Spironolakton Sandoz® tabletkalari 50 mg dan 5 mg natriy laurilsulfat, 100 mg dan esa 6 mg natriy laurilsulfat saqlaydi. Natriy bilan nazorat qilinadigan parhezni qo‘llayotgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan qo‘llash lozim.

Bolalar va o‘smirlar

Agar bolalar va o‘smirlarda kaliy darajasi ko‘rsatkichi me’yordan oshib ketsa, spironolaktonni qo‘llashni kamaytirish yoki to‘xtatish, keyinchalik esa elektrolitlar darajasini yanada sinchkovlik bilan nazorat qilish lozim.

Diabet bilan og‘rigan bemorlar uchun ma’lumot

1 tabletka 0,01 non birligidan kamni o‘z ichiga oladi.

Homiladorlik yoki emizish davrida qo‘llash

Spironolaktonni homiladorlik yoki emizish davrida qo‘llash mumkin emas.

Spironolaktonni homilador ayollarda qo‘llash bo‘yicha yetarli ma’lumotlar yo‘q. Hayvonlarda o‘tkazilgan tajribalarda erkak avlod jinsiy a’zolarining feminizatsiyasi, erkak va urg‘ochi avlodlarda gormonal buzilishlar kuzatildi. Odamlarda antiandrogen ta’sirlar qayd etilgan. Shu munosabat bilan spironolakton homiladorlik davrida qo‘llanilmaydi.

Spironolaktonning ona sutiga o‘tishi noma’lum. Farmakologik faol metabolit kanrenoat ko‘krak sutiga chiqariladi (ko‘krak suti-plazmada konsentratsiya ko‘rsatkichi 0,7 ga teng). Shu munosabat bilan spironolaktonni emizish davrida qo‘llash mumkin emas. Davolash zarur bo‘lganda emizishni to‘xtatish kerak.

Avtotransport yoki boshqa mexanizmlarni boshqarishda reaksiya tezligiga ta’sir qilish qobiliyati

Davomiyligi individual bo‘lgan spironolaktonni qo‘llashning boshlang‘ich davrida jarohatlanish xavfi yuqori bo‘lgan avtomobil va ish mexanizmlarini boshqarish taqiqlanadi.

Yaroqlilik muddati

2 yil.

Saqlash shartlari

Maxsus saqlash sharoitlari talab etilmaydi.

Bolalar qo‘li yetmaydigan joyda saqlang.

Chiqarish shakli

Tabletkalar 50 mg, 100 mg N20 (2x10), N50 (5x10) (blisterlar).

Ta’til shartlari

Retsept bo‘yicha.

Ishlab chiqaruvchi

Sandoz Pharmaceuticals d.d., Sloveniya ishlab chiqarilgan: Salutas Pharma GmbH.