Atorvakor

Tarkib

1 ta tabletka tarkibida quyidagilar mavjud:

faol modda: atorvastatin kalsiy trigidrat 10,34 mg yoki 20,68 mg 100% suvsiz moddaga qayta hisoblaganda atorvastatin 10 mg yoki 20 mg;

yordamchi moddalar: kalsiy karbonat-sorbit (kalsiy karbonat (E 170), sorbit (E 420)), mikrokristallik sellyuloza, natriy laurilsulfat, polietilen glikol (makrogol) 6000, kopovidon, natriy krosskarmeloza, talk, magniy stearati, Opadry II 85F18422 oq (polivinil spirti, polietilen glikol, talk, titan dioksidi (E 171)).

Tavsif

Tabletkalar dumaloq shaklda, ikki tomonlama qavariq, oq rangda bo‘lib, plyonka qobig‘i bilan qoplangan.

Dori shakli

Qobiq bilan qoplangan tabletkalar.

Farmakoterapevtik guruh

Gipolipidemik preparatlar (GMG-KoA reduktaza ingibitorlari). ATX kodi: S10AA05.

Farmakologik xususiyatlari

Atorvastatin 3-gidroksi-3-metilglutaril-koenzim A (GMG-KoA) reduktazasining selektiv raqobatli ingibitori bo‘lib, u GMG-KoA ni sterollar, shu jumladan xolesterin o‘tmishdoshining mevalon kislotasiga aylantiradigan asosiy fermentdir. Jigarda triglitseridlar va xolesterin juda past zichlikdagi lipoproteinlar (JPZLP) tarkibiga kiritiladi, plazmaga o‘tadi va periferik to‘qimalarga tashiladi. ZJPLPdan past zichlikdagi lipoproteinlar (PZLP) hosil bo‘ladi va yuqori affinli PZLP retseptorlari bilan o‘zaro ta’sirlashish orqali katabolizmga uchraydi. Atorvastatin plazmadagi xolesterin va lipoproteinlar darajasini pasaytiradi, jigarda GMG-KoA reduktazasini susaytiradi va hujayralar yuzasida jigar PZLP retseptorlari sonini oshiradi, bu esa PZLP xolesterinining qamrab olinishi va katabolizmining kuchayishiga olib keladi.

Atorvastatin PZLP xolesterini hosil bo‘lishini va PZLP zarrachalari sonini kamaytiradi. U PZLP-retseptorlari faolligining sezilarli va barqaror o‘sishini keltirib chiqaradi, shuningdek, aylanib yuruvchi PZLP sifatining ijobiy o‘zgarishiga sabab bo‘ladi. Atorvastatin gomozigotali oilaviy giperxolesterinemiya bilan og‘rigan bemorlarda PZLP xolesterin darajasini samarali pasaytiradi, bu odatda boshqa gipolipidemik vositalar bilan davolanmaydi.

Atorvastatinning birlamchi ta’sir joyi jigar bo‘lib, u xolesterin sintezi va PZLP klirensida yetakchi rol o‘ynaydi. PZLP xolesterin darajasining pasayishi preparat dozasi va uning organizmdagi konsentratsiyasi bilan bog‘liq. Atorvastatin umumiy xolesterin, PZLP xolesterini, apolipoprotein B va triglitseridlar miqdorini pasaytiradi va ma’lum darajada YUZLP xolesterini miqdorini oshiradi. Disbetalipoproteinemiya bilan og‘rigan bemorlarda atervastatin o‘rta zichlikdagi lipoproteinlar (O‘ZLP) xolesterini miqdorini kamaytiradi.

Farmakokinetika

Atorvastatin ichga qabul qilingandan keyin tez so‘riladi. Maksimal konsentratsiyasiga 1-2 soatdan keyin erishiladi. Absorbsiya darajasi va plazmadagi konsentratsiyasi dozaga proporsional ravishda ortadi. Mutlaq biosinguvchanligi past (taxminan 12%), bu ovqat hazm qilish traktining shilliq qavatidagi tizimdan oldingi klirens va/yoki jigar orqali birinchi o‘tishda biotransformatsiya bilan bog‘liq. Preparatning taxminan 98% i plazma oqsillari bilan bog‘lanadi. Atorvastatin sitoxrom R450 3A4 ishtirokida biotransformatsiyalanib, faol metabolitlar (orto- va paragidroksillangan hosilalar va beta-oksidlanish mahsulotlari) hosil qiladi. Atorvastatin va uning metabolitlari o‘t bilan eliminatsiyalanadi, ichak-jigar retsirkulyatsiyasiga uchramaydi. Atorvastatinning yarim chiqarilish davri taxminan 14 soatni tashkil etadi, ammo asosiy fermentga nisbatan ingibirlovchi faolligi 30 soatgacha saqlanib qoladi. Atorvastatinning ichga qabul qilingan dozasining 2% dan kamrog‘i siydik bilan chiqariladi.

Ko‘rsatmalar

Birlamchi giperxolesterinemiya (geterozigotali oilaviy va irsiy bo‘lmagan giperxolesterinemiya), kombinatsiyalangan (aralash) giperlipidemiya (Fredriksonning IIa va IIb turi), qon zardobida triglitseridlar miqdorining oshishi (Fredriksonning IV turi) va disbetalipoproteinemiya (Fredriksonning III turi) bilan og‘rigan bemorlarda yuqori zichlikdagi xolesterin-lipoproteinlarni oshirish maqsadida, umumiy xolesterin, past zichlikdagi xolesterin-lipoproteinlar, apolipoprotein B, triglitseridlar darajasi yuqori bo‘lgan bemorlarni davolash uchun parhezga qo‘shimcha sifatida, parhez kerakli ta’sirni ta’minlamagan hollarda.

Parhez va boshqa nomedikamentoz vositalar samarasiz bo‘lganda gomozigotali oilaviy giperxolesterinemiya bilan og‘rigan bemorlarda umumiy xolesterin va X-ZPL miqdorini kamaytirish uchun.

Yurak-qon tomir kasalliklarining klinik belgilari bo‘lmagan, dislipidemiya mavjud yoki mavjud bo‘lmagan, ammo yurak-qon tomir kasalliklarining bir nechta xavf omillari, masalan, chekish, arterial gipertenziya, qandli diabet, past X-LVP darajasi yoki yoshlik davrida oilaviy anamnezida yurak-qon tomir kasalliklari haqida ma’lumotga ega bo‘lgan bemorlarga quyidagi maqsadlarda:

yurak ishemik kasalligining o‘limga olib keladigan ko‘rinishlari va o‘limga olib kelmaydigan miokard infarkti xavfini kamaytirish;

insult paydo bo‘lish xavfini kamaytirish;

stenokardiya paydo bo‘lish xavfini va miokard revaskulyarizatsiyasi muolajalarini o‘tkazish zaruratini kamaytirish.

Yurak-qon tomir kasalliklarining klinik belgilari bo‘lgan bemorlarda atervastatin quyidagi maqsadlarda qo‘llaniladi:

o‘limga olib kelmaydigan miokard infarkti rivojlanish xavfini kamaytirish;

fatal va nofatal insult rivojlanish xavfini kamaytirish;

revaskulyarizatsiya muolajalarini o‘tkazishda xavfni kamaytirish;

dimlangan yurak yetishmovchiligi sababli kasalxonaga yotqizilish xavfini kamaytirish;

stenokardiya xavfini kamaytirish.

Bolalar (10-17 yosh)

Atorvakor umumiy xolesterin, past zichlikdagi xolesterin-lipoproteinlar va apolipoprotein B darajasini pasaytirish uchun parhezga qo‘shimcha sifatida 10 yoshdan 17 yoshgacha bo‘lgan o‘g‘il va qiz bolalarda postmenarxiya davrida geterozigotali oilaviy giperxolesterinemiya bilan, hatto yetarli parhezga rioya qilgan taqdirda ham, quyidagi hollarda buyuriladi:

X-LNP darajasi ≥1,9 g/l bo‘lib qoladi yoki X-LNP darajasi ≥1,6 g/l bo‘lib qoladi va:

oilaviy anamnezda yoshligida yurak-qon tomir kasalliklari paydo bo‘lgan bo‘lsa;

bemor bolalarda yurak-qon tomir kasalliklari paydo bo‘lishining ikki yoki undan ortiq boshqa xavf omillari mavjud.

Qo‘llash usuli va dozalari

Atorvakor bilan davolashni boshlashdan oldin adekvat diyetoterapiya, jismoniy faollikni oshirish, semizlik bilan og‘rigan bemorlarda tana vaznini kamaytirish va boshqa hamroh kasalliklarni davolash orqali giperxolesterinemiyani nazorat qilishga harakat qilish kerak.

Davolash xolesterinni kamaytiruvchi parhez fonida o‘tkaziladi. Preparat 10-80 mg dozada sutkasiga 1 marta har kuni, kunning istalgan vaqtida, ovqatlanishdan qat’i nazar, bir xil vaqtda buyuriladi. Boshlang‘ich va qo‘llab-quvvatlovchi dozani PZLP xolesterinining dastlabki darajalari, davolash maqsadi va samaradorligini hisobga olgan holda individual ravishda tanlash lozim. Tavsiya etilgan boshlang‘ich doza 10 mg ni tashkil etadi. Zarurat tug‘ilganda, qon plazmasi lipidlari darajasini nazorat qilgan holda, 2-4 hafta va undan ko‘proq vaqt oralig‘ida doza asta-sekin oshiriladi. Maksimal sutkalik doza 80 mg.

Birlamchi giperxolesterinemiya va aralash giperlipidemiya. Kuniga bir mahal 10 mg dan qabul qilish kifoya. Davolash samaradorligi 2 haftadan so‘ng sezilarli bo‘lib, 4-haftada eng yuqori darajaga yetadi. Uzoq vaqt davolanganda ta’siri saqlanib qoladi.

Gomozigotali oilaviy giperxolesterinemiya. Ko‘p hollarda 80 mg Atorvakorni kuniga 1 marta qo‘llash bilan natijaga erishiladi, bunda PZLP xolesterini 18% dan 45% gacha pasayishi mumkin.

10-17 yoshli bolalarda geterozigotali oilaviy giperxolesterinemiya. Atorvakor sutkasiga bir marta 10 mg dozada har kuni buyuriladi. Maksimal doza kuniga bir marta 20 mg ni tashkil etadi. Doza davolash vazifalariga muvofiq individual ravishda tanlanishi mumkin; dozani 4 hafta va undan ortiq vaqt oralig‘ida tuzatish mumkin.

Jigar yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarni davolash uchun qo‘llanilishi. "Qarshi ko‘rsatmalar" va "Qo‘llash xususiyatlari" bo‘limiga qarang.

Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarni davolash uchun qo‘llanilishi. Buyrak kasalliklari atervastatin konsentratsiyasiga yoki qon plazmasidagi X-LNP miqdorining pasayishiga ta’sir ko‘rsatmaydi. Shunday qilib, dozani tuzatishga ehtiyoj yo‘q.

Keksa bemorlarni davolashda qo‘llanishi. Keksa va boshqa yoshdagi bemorlarda giperxolesterinemiyani davolashda xavfsizlik, samaradorlik yoki maqsadga erishishda farq yo‘q.

Boshqa dori vositalari bilan birgalikda qo‘llash. Agar atorvastatin va siklosporinni bir vaqtda qo‘llash zarurati bo‘lsa, atorvastatin dozasi 10 mg dan oshmasligi kerak ("Qo‘llash xususiyatlari" bo‘limi, skelet mushaklariga ta’siri va "Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta’siri" bo‘limi, transport ingibitorlari).

Nojo‘ya ta’sirlari

Atorvakor odatda yaxshi qabul qilinadi. Nojo‘ya ta’sirlari aksariyat hollarda yengil va vaqtinchalik bo‘ladi.

Moddalar almashinuvi tomonidan buzilishlar: gipoglikemiya, giperglikemiya, anoreksiya, tana vaznining ortishi, qandli diabet.

Ruhiy buzilishlar: uyqusizlik, qo‘rqinchli tushlar ko‘rish, depressiya.

Markaziy asab tizimi tomonidan buzilishlar: bosh og‘rig‘i, periferik neyropatiya, paresteziya, gipesteziya, amneziya, bosh aylanishi, disgevziya, insult.

Nafas olish tizimi tomonidan buzilishlar, ko‘krak qafasi va ko‘ks oralig‘i buzilishlari: tomoq va hiqildoqda og‘riq, burundan qon ketishi.

Ovqat hazm qilish yo‘li tomonidan buzilishlar: ko‘ngil aynishi, ich ketishi, qorin og‘rig‘i, dispepsiya, kekirish, qabziyat, meteorizm, pankreatit, qusish.

Gepatobiliar tizim tomonidan buzilishlar: gepatit, xolestatik sariqlik, xolestaz, jigar yetishmovchiligi.

Tayanch-harakat tizimi va biriktiruvchi to‘qima tomonidan buzilishlar: mialgiya, miopatiya, miozit, mushaklar tortishishi, mushak spazmlari, mushaklar kuchsizligi, tendinopatiya (ba’zan pay uzilishi bilan asoratlangan), rabdomioliz, artralgiya, bo‘g‘imlardagi shishlar, bo‘yin og‘rig‘i, bel og‘rig‘i, oyoq-qo‘llardagi og‘riq.

Teri va teri osti yog‘ to‘qimasi tomonidan buzilishlar: alopetsiya, qichishish, toshma, Stivens-Jonson sindromi, toksik epidermal nekroliz, ko‘p shaklli eritema, pufakli toshmalar, eshakemi.

Reproduktiv tizim tomonidan buzilishlar: jinsiy funksiyaning buzilishi, impotensiya.

Reproduktiv tizim va sut bezlarining buzilishlari: ginekomastiya.

Siydik yo‘llari tomonidan buzilishlar: siydik yo‘llari infeksiyasi.

Qon va limfa tizimi tomonidan: trombotsitopeniya.

Immun tizimi tomonidan buzilishlar: allergik reaksiyalar (shu jumladan anafilaksiya), angionevrotik shish, anafilaktik shok.

Eshitish a’zolari tomonidan buzilishlar: quloqlarda shovqin, eshitish qobiliyatini yo‘qotish.

Ko‘rish a’zolari tomonidan buzilishlar: ko‘rishning noaniqligi, ko‘rishning buzilishi.

Infeksiyalar va invaziyalar: nazofaringit.

Shikastlanishlar, zaharlanishlar va muolajalarning asoratlari: payning yorilishi.

Umumiy ko‘rinishlari: asteniya, ko‘krak qafasidagi og‘riq, periferik shishlar, lohaslik, toliqish, isitma.

Laboratoriya ko‘rsatkichlari tomonidan buzilishlar: jigar funksional sinamalari natijalarining chetga chiqishi, kreatinfosfokinaza (KFK) faolligining oshishi, alanin-aminotransferaza faolligining oshishi, siydikdagi leykotsitlar miqdoriga ijobiy tahlil natijasi.

Boshqa GMG-KoA-reduktaza ingibitorlari kabi, atervastatin qabul qilgan bemorlarda qon zardobi transaminazalari faolligining oshishi kuzatildi. Bu o‘zgarishlar odatda kuchsiz ifodalangan, vaqtinchalik bo‘lib, aralashuv yoki davolashni talab qilmagan. Atorvastatin qabul qilgan bemorlarning 0,8 foizida qon zardobidagi transaminazalar faolligining klinik jihatdan sezilarli darajada oshishi (normaning yuqori chegarasidan 3 barobardan ortiq oshishi) kuzatildi. Bu oshish dozaga bog‘liq bo‘lib, barcha bemorlarda qaytuvchandir. Atorvastatin qabul qilgan bemorlarning 2,5% da qon zardobidagi kreatinfosfokinaza faolligining oshishi kuzatiladi, bu me’yorning yuqori chegarasidan 3 baravardan ko‘proqdir. Bu klinik tadqiqotlarda GMG-KoA reduktazaning boshqa ingibitorlari bo‘yicha kuzatuvlarga mos keladi. Atorvastatin qabul qilgan bemorlarning 0,4 foizida me’yorning yuqori chegarasidan (VGN) 10 baravardan ortiq darajadagi ko‘rsatkichlar kuzatildi.

Alohida hollarda, ayniqsa uzoq davolanish vaqtida o‘pkaning interstitsial kasalligi paydo bo‘lishi mumkin.

Bolalar 10-17 yosh.

Atorvastatin qabul qilgan bemorlarda ham platsebo qabul qilgan bemorlarda kuzatilgan nojo‘ya ta’sirlar kuzatilgan. Eng keng tarqalgan nojo‘ya ta’sirlar, agar sabab-oqibat aloqasi hisobga olinmasa, infeksiyalar edi. Mavjud ma’lumotlarga asoslanib, bolalarda noxush reaksiyalarning chastotasi, turi va og‘irlik darajasi kattalarniki bilan bir xil bo‘ladi, deb hisoblanadi. Bolalarda uzoq muddat qo‘llanilganda preparatning xavfsizligi bo‘yicha tajriba bugungi kunda cheklangan.

Qarshi ko‘rsatmalar

Atorvakor preparatning biron-bir komponentiga yuqori sezuvchanligi bo‘lgan bemorlarga, o‘tkir bosqichdagi jigar kasalliklarida yoki qon zardobidagi transaminazalar miqdori uch yoki undan ortiq marta turg‘un (noma’lum genezli) ko‘tarilganda, kontratsepsiyaning samarali usullaridan foydalanmaydigan reproduktiv yoshdagi ayollarga qo‘llash mumkin emas.

Homiladorlik va laktatsiya davri, 10 yoshgacha bo‘lgan bolalar yoshi.

Dozani oshirib yuborish

Belgilari: miopatiya (rabdomioliz), jigar faoliyatining buzilishi, ko‘ngil aynishi, qusish, ich ketishi.

Davolash: ko‘ngil aynishi, qusish, ich ketishi paydo bo‘lganda oshqozon yuviladi, simptomatik davo buyuriladi. Maxsus antidot bo‘lmaydi. Plazma oqsillari bilan sezilarli darajada bog‘lanishini hisobga olgan holda, gemodializ samarali emas.

Maxsus ko‘rsatmalar

Jigarga ta’siri. Ushbu sinfdagi boshqa gipolipoproteinemik vositalarni qo‘llashda bo‘lgani kabi, Atorvakor bilan davolashda qon zardobi transaminazalari faolligining o‘rtacha oshishi (VGN me’yorining yuqori chegarasidan uch baravar ko‘p) yuzaga kelishi mumkin. Davolashdan oldin jigar faoliyatini tekshirish va davolash kursi davomida vaqti-vaqti bilan nazorat qilib turish kerak. Jigar faoliyati buzilishining belgilari paydo bo‘lgan bemorlarda jigar faoliyati ko‘rsatkichlarini aniqlash lozim. Transaminazalar faolligining oshishi kuzatilgan bemorlar ko‘rsatkichlar me’yorlashgunga qadar kuzatuv ostida bo‘lishlari lozim. AlAT yoki AsAT faolligi me’yorga nisbatan 3 martadan ortiq oshganda preparat bilan davolashni to‘xtatish kerak.

Preparatni spirtli ichimliklar iste’mol qiluvchi va/yoki anamnezida jigar kasalliklari bo‘lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyurish lozim. Faol bosqichdagi jigar kasalliklari yoki noma’lum sabablarga ko‘ra transaminazalar faolligining oshishi atervastatinni buyurishga qarshi ko‘rsatma hisoblanadi.

Skelet muskullariga ta’siri. Sababsiz og‘riq yoki mushaklar kuchsizligi kuzatilganda, ayniqsa bu holsizlik va isitma bilan kechsa, bemorlarga zudlik bilan shifokorga murojaat qilish tavsiya etiladi. Atorvastatin bilan davolashni KFK faolligi sezilarli darajada oshgan hollarda, shuningdek, miopatiya tashxisi qo‘yilganda yoki gumon qilinganda to‘xtatish zarur. Bu guruh preparatlari bilan davolash vaqtida miopatiya paydo bo‘lish xavfi siklosporin, fibratlar, eritromitsin, nikotin kislotasi yoki azolli zamburug‘ga qarshi preparatlar bir vaqtda qabul qilinganda ortadi. Ushbu preparatlarning ba’zilari R450 3A4 metabolizmining va/yoki preparat transportining ingibitorlari hisoblanadi. CYP 3A4 birlamchi gepatoizoferment bo‘lib, attorvastatinning biotransformatsiyasiga yordam beradi. Shifokorlar atervastatin va fibratlar, eritromitsin, immunosupressiv dorilar, zamburug‘ga qarshi dorilar va nikotin kislotasini gipolipidemik dozalarda bir vaqtning o‘zida qo‘llashning potensial foydasi va xavfini sinchiklab ko‘rib chiqishlari kerak. Davolashning birinchi oylari davomida va dorilar dozasini oshirish davrida bemorlarning ahvolini diqqat bilan kuzatib borish kerak. Shunday qilib, atorvastatinni yuqorida keltirilgan dori vositalari bilan bir vaqtda qo‘llashda uning boshlang‘ich va qo‘llab-quvvatlovchi dozalarini kamroq tayinlash lozim. Bunday hollarda KFK miqdorini vaqti-vaqti bilan tekshirib turish tavsiya etiladi, lekin bu og‘ir miopatiya paydo bo‘lishini istisno etmaydi. Atorvastatin KFK faolligini oshirishi mumkin.

Ushbu sinfning boshqa preparatlarini qo‘llashda bo‘lgani kabi, atervastatinni qo‘llash paytida rabdomioliz va mioglobulinuriya tufayli kelib chiqqan ikkilamchi buyrak yetishmovchiligi rivojlanishining ayrim holatlari haqida xabar berilgan. Atorvastatin bilan davolashni miopatiyani eslatuvchi to‘satdan og‘ir holatdagi yoki rabdomioliz tufayli kelib chiqqan ikkilamchi buyrak yetishmovchiligi yuzaga kelishiga moyillik omillari mavjud bo‘lgan barcha bemorlarda vaqtincha to‘xtatish zarur (masalan, og‘ir o‘tkir yuqumli kasalliklar, gipotoniya, keng ko‘lamli jarrohlik amaliyoti, jarohat, moddalar almashinuvining jiddiy buzilishlari, endokrin buzilishlar, elektrolitlar disbalansi, nazorat qilib bo‘lmaydigan tutqanoqlar).

Endokrin tizimga ta’siri. Statinlar xolesterin sinteziga aralashadi va nazariy jihatdan buyrak usti bezlari tomonidan jinsiy steroid gormonlar ishlab chiqarilishiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Atorvastatin plazmadagi kortizolning bazal konsentratsiyasini pasaytirmaydi yoki buyrak usti bezi zaxiralariga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Statinlarning erkaklar fertilligiga ta’siri yetarli miqdordagi bemorlarda o‘rganilmagan. Ta’sirlar, agar mavjud bo‘lsa, aynan menopauzadan oldingi ayollarda gipofizar-gonada ta’sirlari noma’lum. Agar statinlar ketokonazol, spironolakton va simetidin kabi endogen steroid gormonlar darajasi yoki faolligini kamaytirishi mumkin bo‘lgan dorilar bilan bir vaqtda tayinlansa, ehtiyot bo‘lish kerak.

Gemorragik insult. Yurak ishemik kasalligi (YUIK) bo‘lmagan, yaqinda tranzitor ishemik xuruj (TIA) o‘tkazgan va atorvastatin 80 mg dozada tayinlangan bemorlarda gemorragik insult chastotasi ushbu preparat tayinlanmagan bemorlarga nisbatan yuqori. Xavflarning ayniqsa yaqqol o‘sishi ilgari gemorragik insult yoki lakunar infarkt o‘tkazgan bemorlarga xosdir. Ilgari gemorragik insult yoki lakunar infarkt o‘tkazgan bemorlar uchun atorvastatin 80 mg ning xavf va foyda nisbati uzil-kesil aniqlanmagan. Anamnezida gemorragik insult yoki lakunar infarkt bo‘lgan bemorlarda davolanishni boshlashdan oldin davolanishning potensial foydasi va gemorragik insult rivojlanish xavfini sinchiklab baholash lozim.

Davolanishdan oldin

Atorvastatinni rabdomioliz rivojlanishiga moyillik omillari bo‘lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan buyurish lozim. Rabdomioliz rivojlanishiga moyil bo‘lgan bemorlarda statinlar bilan davolashni boshlashdan oldin, quyidagi holatlarda KFK darajasini aniqlash lozim:

buyrak faoliyatining buzilishi;

qalqonsimon bez gipofunksiyasi;

oilaviy yoki shaxsiy anamnezda mushak tizimining irsiy buzilishlari;

o‘tmishda statinlar yoki fibratlarning mushaklarga toksik ta’siri bo‘lgan holatlar;

o‘tmishda o‘tkazilgan jigar kasalliklari va/yoki ko‘p miqdorda alkogol iste’mol qilish;

keksa yoshdagi (70 yoshdan oshgan) bemorlarda ko‘rsatib o‘tilgan chora-tadbirlarni o‘tkazish zaruriyatini rabdomioliz rivojlanishiga moyillikning boshqa omillari mavjudligini hisobga olgan holda baholash lozim;

qon plazmasida dori vositalari darajasining oshishi mumkin bo‘lgan vaziyatlar, xususan o‘zaro ta’sirlar va bemorlarning alohida guruhlariga, shu jumladan irsiy kasalliklarga chalingan bemorlarga qo‘llash.

Bunday holatlarda xavf va davolanishning ehtimoliy foydasi nisbatini baholash va bemorlar holatini klinik monitoring qilish tavsiya etiladi. Agar davolash boshlanishidan oldin KFK darajasi sezilarli darajada oshgan bo‘lsa (me’yorning yuqori chegarasidan (VGN) 5 martadan ortiq bo‘lsa), davolash boshlanmasligi kerak.

Kreatinfosfokinaza darajasini o‘lchash

KFK darajasini intensiv jismoniy zo‘riqishlardan so‘ng yoki KFK darajasining ko‘tarilishi uchun har qanday muqobil sabablar mavjud bo‘lganda aniqlash kerak emas, chunki bu natijalarni tushunishni qiyinlashtirishi mumkin. Agar dastlabki darajada KFKning sezilarli darajada oshishi kuzatilsa (VGRning 5 martadan ortiq oshishi), u holda 5-7 kundan so‘ng natijani tasdiqlash uchun qayta aniqlash o‘tkazish kerak.

Davolanish paytida

Bemorlar mushaklarda og‘riq, tutqanoq yoki holsizlik rivojlanishi, ayniqsa ular behollik yoki isitma bilan kechsa, darhol xabar berish zarurligini bilishlari kerak. Atorvastatin bilan davolash paytida ushbu alomatlar paydo bo‘lgan taqdirda, ushbu bemorda KFK darajasini aniqlash zarur. Agar KFK miqdori sezilarli darajada oshganligi aniqlansa (VGN dan 5 martadan ortiq), davolashni to‘xtatish kerak.

Agar KFK darajasining oshishi VGN ning besh baravariga yetmasa, ammo mushaklar tomonidan simptomlar og‘ir bo‘lsa va har kuni noxush his-tuyg‘ularga sabab bo‘lsa, davolanishni to‘xtatish imkoniyatini ko‘rib chiqish kerak.

Simptomlar yo‘qolgach va KFK darajasi me’yorlashgandan so‘ng, preparatning mumkin bo‘lgan minimal dozasini qo‘llash va bemorning holatini sinchkovlik bilan kuzatib borish sharti bilan atervastatin bilan davolashni qayta tiklash yoki muqobil statin bilan davolashni boshlash imkoniyatini ko‘rib chiqish mumkin.

Agar KFK darajasining klinik jihatdan sezilarli darajada oshishi kuzatilsa (VGNning 10 baravardan ortiq oshishi) yoki rabdomioliz tashxisi qo‘yilsa (yoki rabdomioliz rivojlanishiga shubha qilinsa), atervastatin bilan davolashni to‘xtatish zarur.

Boshqa dori vositalari bilan bir vaqtda qo‘llash

Rabdomioliz rivojlanish xavfi atervastatinni qon plazmasida atervastatin konsentratsiyasini oshirishi mumkin bo‘lgan ma’lum dori vositalari bilan bir vaqtda qo‘llanilganda ortadi. Bunday preparatlarga CYP 3A4 yoki transport oqsillarining kuchli ingibitorlari: siklosporin, telitromitsin, klaritromitsin, delavirdin, stiripentol, ketokonazol, vorikonazol, itrakonazol, posakonazol va OIV proteazalari ingibitorlari, shu jumladan ritonavir, lopinavir, atazanavir, indinavir, darunavir va boshqalar misol bo‘la oladi. Gemfibrozil va boshqa fibrat kislota hosilalari, eritromitsin, niatsin va ezetimib bilan bir vaqtda qo‘llanganda ham miopatiyalar xavfi ortishi mumkin. Agar iloji bo‘lsa, yuqoridagilar o‘rniga boshqa dori vositalarini (atorvastatin bilan o‘zaro ta’sirlashmaydigan) qo‘llash imkoniyatini ko‘rib chiqish lozim.

Atorvastatin va ko‘rsatilgan dorilar bilan bir vaqtning o‘zida davolash zarur bo‘lgan hollarda, bir vaqtning o‘zida davolashning foydasi va xavfini sinchkovlik bilan baholash lozim. Agar bemorlar qon plazmasida atervastatin konsentratsiyasini oshiruvchi dori vositalarini qabul qilayotgan bo‘lsa, atervastatin dozasini minimal darajagacha kamaytirish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, kuchli CYP 3A4 ingibitorlaridan foydalanilganda, atorvastatinning kichikroq boshlang‘ich dozasini qo‘llash imkoniyatini ko‘rib chiqish lozim. Shuningdek, ushbu bemorlarning holatini tegishli klinik monitoring qilish tavsiya etiladi.

Atorvastatin va fuzid kislotasini bir vaqtning o‘zida buyurish tavsiya etilmaydi, shuning uchun fuzid kislotasi bilan davolash davrida atorvastatinni vaqtincha bekor qilish imkoniyatini ko‘rib chiqish lozim.

Interstitsial o‘pka kasalligi. Ba’zi statinlar bilan davolanish vaqtida (ayniqsa, uzoq davolanish vaqtida) o‘pkaning interstitsial kasalligi rivojlanishining istisno holatlari tasvirlangan. Bu kasallikning ko‘rinishlariga nafas qisilishi, samarasiz yo‘tal va umumiy ahvolning yomonlashuvi (charchash, tana vaznining kamayishi va isitmalash) ni kiritish mumkin. Bemorda o‘pkaning interstitsial kasalligi rivojlanganligiga shubha tug‘ilganda, statinlar bilan davolashni to‘xtatish lozim.

To‘ldirgichlar. Atorvakor tarkibiga sorbitol kiradi, shuning uchun preparatni fruktozani ko‘tara olmaslik bilan bog‘liq kam uchraydigan irsiy kasalliklari bo‘lgan bemorlarda qabul qilmaslik kerak.

Homiladorlik yoki emizish davrida qo‘llash.

Preparat homilador yoki emizikli ayollarda qo‘llanilishi mumkin emas. Reproduktiv yoshdagi ayollar kontratsepsiyaning samarali usullaridan foydalanishlari kerak. Atorvakor reproduktiv yoshdagi ayollarga faqat homilador bo‘lish ehtimoli juda past bo‘lgan va bemor homila uchun potensial xavf haqida xabardor qilingan taqdirdagina buyuriladi.

Atorvakor emizish davrida qo‘llanilmaydi. Ushbu preparatning ona sutiga ekskretsiyalanishi noma’lum. Emizikli bolalarda nojo‘ya ta’sirlar rivojlanish xavfi mavjudligi sababli, preparatni qabul qilayotgan ayollar emizishni to‘xtatishlari kerak.

Bolalar. Geterozigotali oilaviy giperxolesterinemiya bilan og‘rigan 10 yoshdan kichik bemorlarda atervastatinning nazoratli klinik tadqiqotlari o‘tkazilmagan.

Avtotransportni boshqarishda yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlashda reaksiya tezligiga ta’sir ko‘rsatish qobiliyati. Avtotransportni boshqarish yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlash vaqtida reaksiya tezligiga kam ta’sir ko‘rsatadi.

Preparat yaroqlilik muddati tugaganidan keyin qo‘llanilmasligi va bolalar qo‘li yetmaydigan joyda saqlanishi lozim.

Dorilarning o‘zaro ta’siri

GMG-KoA reduktaza ingibitorlari bilan davolash vaqtida miopatiya paydo bo‘lish xavfi siklosporin, fibratlar, nikotin kislotasi yoki sitoxrom R450 3A4 ingibitorlari (masalan, eritromitsin, azollar sinfiga mansub zamburug‘larga qarshi preparatlar va niatsin) bir vaqtda qo‘llanganda ortadi.

Sitoxrom R450 3A4 ingibitorlari. Atorvastatin sitoxrom R450 3A4 yordamida metabolizmga uchraydi. Atorvastatinni sitoxrom R450 3A4 ingibitorlari bilan bir vaqtda qo‘llash qon plazmasida atervastatin konsentratsiyasining oshishiga olib kelishi mumkin. O‘zaro ta’sir kuchi va ta’sirning kuchayishi R450 3A4 sitoxromiga ta’sirning o‘zgaruvchanligiga bog‘liq.

Transport ingibitorlari. Atorvastatin va uning metabolitlari OATR1V1 transportyorining substratlari hisoblanadi. OATR1V1 ingibitorlari (masalan, siklosporin) atervastatinning biosinguvchanligini oshirishi mumkin. Bir vaqtning o‘zida 10 mg atervastatin va siklosporinni qo‘llash (sutkasiga 5,2 mg/kg) atervastatin ta’sirini 7,7 baravar oshiradi.

Eritromitsin/klaritromitsin. Sitoxrom R450 3A4 ingibitorlari bo‘lgan atervastatin va eritromitsin (500 mg sutkasiga 4 marta) yoki klaritromitsin (500 mg sutkasiga 2 marta) bir vaqtda qo‘llanganda qon plazmasida atervastatin konsentratsiyasining oshishi kuzatildi.

Proteaza ingibitorlari. Atorvastatin va proteaza ingibitorlari, hammaga ma’lum sitoxrom R450 3A4 ingibitorlarini bir vaqtning o‘zida qo‘llash qon plazmasida atervastatin konsentratsiyasining oshishi bilan kechadi.

Diltiazem gidroxlorid. Atorvastatin (40 mg) va diltiazem (240 mg) bir vaqtda qo‘llanganda qon plazmasida atervastatin konsentratsiyasining oshishiga sabab bo‘ladi.

Simetidin. Ushbu preparat va atervastatin o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirning sezilarli ta’siri aniqlanmagan.

Itrakonazol. Atorvastatin (20-40 mg) va itrakonazol (200 mg) bir vaqtda qo‘llanganda atervastatin AUC oshishi kuzatiladi.

Greyfurt sharbati. Tarkibida CYP 3A4 ni ingibirlovchi moddalar mavjud, shuning uchun u qon plazmasida atervastatin konsentratsiyasini oshirishi mumkin, ayniqsa greypfrut sharbati kuniga 1,2 litrdan ortiq iste’mol qilinganda.

CYP3A4 ingibitorlari

Ma’lumki, CYP3A4 ning kuchli ingibitorlari atervastatin konsentratsiyasining sezilarli darajada oshishiga olib keladi. Iloji boricha CYP3A4 ning kuchli ingibitorlari (masalan, siklosporin, telitromitsin, klaritromitsin, delavirdin, stiripentol, ketokonazol, vorikonazol, itrakonazol, posakonazol) va OIV proteazalari ingibitorlari, shu jumladan ritonavir, lopinavir, atazanavir, indinavir, darunavir bilan bir vaqtda qo‘llashdan saqlanish kerak. Ushbu preparatlarni atorvastatin bilan bir vaqtda qo‘llamaslik mumkin bo‘lmagan hollarda, atorvastatinning kichikroq boshlang‘ich va maksimal dozalarini qo‘llash imkoniyatini ko‘rib chiqish lozim. Shuningdek, bemorning holatini tegishli klinik monitoring qilish tavsiya etiladi.

CYP3A4 ning o‘rtacha ingibitorlari (masalan, eritromitsin, diltiazem, verapamil va flyukonazol) qon plazmasidagi atervastatin miqdorini oshirishi mumkin. Eritromitsin va statinlarni bir vaqtda qo‘llash miopatiya rivojlanish xavfini oshiradi. Amiodaron yoki verapamilning atervastatinga ta’sirini baholash uchun dori vositalarining o‘zaro ta’sirini o‘rganish bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Ma’lumki, amiodaron va verapamil CYP3A4 faolligini susaytiradi, shuning uchun bu dorilarni bir vaqtning o‘zida buyurish

Sitoxrom R450 3A4 induktorlari. Atorvastatin va sitoxrom R450 3A4 induktorlarini (masalan, rifampitsin, efovirenz) bir vaqtning o‘zida qo‘llash qon plazmasida atervastatin konsentratsiyasining turli darajada pasayishi bilan kechishi mumkin. Rifampitsinning ikki tomonlama ta’sir mexanizmini (R450 3A4 sitoxrom induksiyasi va jigarda OATR1V1 tashuvchi fermentning ingibirlanishi) hisobga olgan holda, atorvastatin bilan bir vaqtda qo‘llash tavsiya etildi, chunki rifampitsin terapiyasidan keyin atorvastatinni kechiktirilgan qo‘llash qon plazmasida atorvastatin konsentratsiyasining sezilarli darajada pasayishi bilan birga kechdi.

Antatsidlar. Atorvastatin va tarkibida alyuminiy va magniy gidroksidlari bo‘lgan peroral antatsidlar suspenziyasini bir vaqtning o‘zida qo‘llash qon plazmasidagi atorvastatin konsentratsiyasini taxminan 35% ga kamaytiradi. Bunda atervastatinning gipolipidemik ta’siri o‘zgarmadi.

Antipirin. Atorvastatin antipirinning farmakokinetikasini o‘zgartirmaganligi sababli, xuddi shu sitoxrom yordamida metabolizmga uchraydigan boshqa dorilar (masalan, terfenadin, tolbutamid, triazolam, peroral kontratseptivlar) o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir ehtimoli kam.

Kolestipol. Atorvastatinning qon plazmasidagi konsentratsiyasi kolistipol bilan bir vaqtda qo‘llanganda 25% ga kamayadi. Biroq, gipolipoprotein ta’siri atorvastatin va kolistipol bir vaqtning o‘zida qo‘llanilganda, ushbu preparatlardan biri qo‘llanilgandagiga qaraganda yaqqolroq namoyon bo‘ldi.

Digoksin. Digoksin va 10 mg atervastatin uzoq vaqt bir vaqtda qo‘llanganda, plazmadagi digoksin miqdori o‘zgarmadi. Biroq, digoksin konsentratsiyasi sutkasiga 80 mg atervastatin bilan bir vaqtda qo‘llanilganda taxminan 20% ga oshdi. Digoksin qabul qilayotgan bemorlarning ahvolini diqqat bilan nazorat qilish lozim.

Azitromitsin. Atorvastatin (sutkasiga 10 mg) va azitromitsinni (sutkasiga 500 mg) bir vaqtda qo‘llash qon plazmasidagi atervastatin konsentratsiyasini o‘zgartirmagan.

Transport oqsillari ingibitorlari. Transport oqsillari ingibitorlari (masalan, siklosporin) atervastatinning tizimli ta’sir darajasini oshirishga qodir. Jamg‘ariladigan transport oqsillarini bostirishning jigar hujayralarida atervastatin konsentratsiyasiga ta’siri noma’lum. Agar ushbu preparatlarni bir vaqtda buyurishdan qochishning iloji bo‘lmasa, dozani kamaytirish va atervastatin samaradorligini klinik monitoring qilish tavsiya etiladi.

Gemfibrozil/fibrat kislota hosilalari. Ayrim hollarda fibratlarni monoterapiyada qo‘llash mushak tizimi tomonidan hodisalar, shu jumladan rabdomioliz rivojlanishi bilan birga kechdi. Fibrat kislota hosilalari va atervastatin bilan bir vaqtda qo‘llanganda, bu hodisalarning rivojlanish xavfi ortishi mumkin. Agar bir vaqtning o‘zida qo‘llashdan qochishning iloji bo‘lmasa, terapevtik maqsadga erishish va bemorlar ahvolini to‘g‘ri nazorat qilish imkonini beradigan atorvastatinning mumkin bo‘lgan eng kam dozasini tayinlash lozim.

Ezetimib. Monoterapiyada ezetimibni qo‘llash mushak tizimi tomonidan hodisalar, shu jumladan rabdomioliz rivojlanishi bilan bog‘liq. Shunday qilib, ezetimib va atervastatin bir vaqtda qo‘llanganda, bu hodisalarning rivojlanish xavfi ortishi mumkin. Bunday bemorlarning holatini tegishli klinik monitoring qilish tavsiya etiladi.

Peroral kontratseptivlar. Noretindron va etinilestradiolni o‘z ichiga olgan peroral kontratseptivlar bilan bir vaqtda qo‘llash ushbu ikki preparatning AUC ko‘rsatkichini taxminan 30% va 20% ga oshiradi. Atorvastatin qabul qilayotgan ayollar uchun kontratseptivni tanlashda ushbu ta’sirni hisobga olish lozim.

Fuzid kislota. Atorvastatin va fuzid kislotasining o‘zaro ta’siri bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Boshqa statinlar kabi, atorvastatin va fuzid kislotasi bir vaqtda qabul qilinganda mushak tizimi tomonidan hodisalar (shu jumladan rabdomioliz) tasvirlangan. Bu o‘zaro ta’sir mexanizmi noma’lumligicha qolmoqda. Bemorlar sinchkovlik bilan kuzatishni talab qiladi, ehtimol, atervastatin bilan davolashni vaqtincha to‘xtatish kerak bo‘ladi.

Varfarin. Uzoq muddatli davolashda bir vaqtning o‘zida varfarin va har kuni 80 mg dozada atervastatin qabul qilinganda, preparatlarni qabul qilishning dastlabki 4 kuni davomida protrombin vaqti biroz (taxminan 1,7 soniyaga) kamayadi. Bu ko‘rsatkich keyinchalik (atorvastatin bilan davolashning 15 kuni davomida) me’yorga qaytadi. Antikoagulyantlar bilan klinik ahamiyatga ega o‘zaro ta’sirlar faqat istisno holatlarda tasvirlangan. Biroq, kumarinli antikoagulyantlarni qabul qilayotgan bemorlarda protrombin vaqtining sezilarli darajada o‘zgarmasligini ta’minlash uchun, ularda atervastatin bilan davolash boshlanishidan oldin protrombin vaqtini aniqlash va ko‘pincha davolash boshida bu ko‘rsatkichni nazorat qilish lozim. Barqaror protrombin vaqti qayd etilgandan so‘ng, ushbu ko‘rsatkichni nazorat qilishni kumarin antikoagulyantlarini qabul qilayotgan bemorlar uchun tavsiya etilgan odatdagi oraliqlar orqali amalga oshirish mumkin. Atorvastatin bekor qilingan yoki preparat dozasi o‘zgartirilgan taqdirda, yuqorida tavsiflangan muolajani takrorlash zarur. Antikoagulyantlarni qabul qilmagan bemorlarda atervastatin bilan davolash qon ketishi yoki protrombin vaqtining o‘zgarishi bilan kechmadi.

Amlodipin. 

Bir vaqtning o‘zida 80 mg atervastatin va 10 mg amlodipin qo‘llanganda qon plazmasida atervastatin konsentratsiyasi taxminan 18% ga oshadi, bu esa klinik ahamiyatga ega emas.

Boshqa dori vositalari. Atorvastatin antigipertenziv vositalar bilan bir vaqtda qo‘llanganda sezilarli o‘zaro ta’sir ko‘rsatmaydi va uni estrogen o‘rnini bosuvchi terapiya davomida qo‘llash klinik jihatdan ahamiyatli nojo‘ya ta’sirlar bilan kechmadi. Boshqa preparatlar bilan o‘zaro ta’siri bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazilmagan.

Jadval. Atorvastatinning hamroh dori vositalarining farmakokinetikasiga ta’siri

Atorvastatin va dozalash tartibi Yo‘ldosh dori vositasi

Dori vositasi/Doza (mg) AUC& o‘zgarishlari Klinik tavsiyalar

80 mg dan kuniga 1 marta 10 kun davomida Digoksin 0,25 mg dan kuniga 1 marta 20 kun davomida ↑ 15% Digoksin qabul qilayotgan bemorlarni to‘g‘ri nazorat qilish lozim.

22 kun davomida kuniga 1 marta 40 mg Oral kontratseptivlar 2 oy davomida - noretindron 1 mg - etinilestradiol 35 mkg ↑ 28% ↑ 19% Maxsus tavsiyalar yo‘q

15 kun davomida kuniga 1 marta 80 mg dan *Fenazon 600 mg RD ↑ 3% Maxsus tavsiyalar yo‘q

% o‘zgarish ko‘rinishida keltirilgan ma’lumotlar monoterapiyada atervastatin qabul qilish bilan taqqoslaganda foizlardagi farqni aks ettiradi (ya’ni 0% = o‘zgarish yo‘q).

*Atorvastatin va fenazonning ko‘p martalik dozalarini bir vaqtda qabul qilish fenazon klirensiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmadi.

Chiqarish shakli

Blisterda 10 tadan tabletka.

10 mg li tabletkalar: pachkada 3 yoki 6 ta blister.

20 mg li tabletkalar: pachkada 3 yoki 4 ta blister.

Saqlash shartlari

Yorug‘likdan himoyalangan joyda, 25 °C dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlanadi.

Yaroqlilik muddati

2 yil.

Ta’til shartlari

Retsept bo‘yicha.

Ishlab chiqaruvchi

"Farmak" OAJ. Ukraina, 04080, Kiyev sh., Frunze ko‘chasi, 63.