Lipidra 20

Tarkib

Ta’sir etuvchi moddasi: atervastatin.

Tavsif

Qobiq bilan qoplangan tabletkalar.

Farmakoterapevtik guruh

Gipolipidemik vositalar.

Farmakologik xususiyatlari

Atorvastatin - statinlar guruhiga mansub gipolipidemik vosita. Atorvastatinning asosiy ta’sir mexanizmi 3-gidroksi-3-metilglutaril-koenzim A - (GMG-KoA-) reduktaza faolligini ingibirlashdir - bu ferment GMG-KoA ning malon kislotasiga aylanishini katalizlaydi. Bu o‘zgarish organizmda xolesterin sintezi zanjirining dastlabki bosqichlaridan biridir. Atorvastatinning xolesterin sintezini susaytirishi jigarda, shuningdek, jigardan tashqari to‘qimalarda past zichlikdagi lipoproteidlar (PZLP) retseptorlari reaktivligining oshishiga olib keladi. Bu retseptorlar PZLP zarrachalarini bog‘lab, qon plazmasidan chiqarib yuboradi, bu esa qondagi PZLP xolesterin miqdorining kamayishiga olib keladi. Atorvastatinning antiaterosklerotik ta’siri preparatning tomir devorlari va qon tarkibiy qismlariga ta’siri natijasidir. Preparat tomirlar ichki qobig‘i hujayralarining o‘sish omillari bo‘lgan izoprenoidlar sintezini susaytiradi. Atorvastatin ta’sirida endoteliy yaxshilanadi - qon tomirlarining kengayishi kuchayadi. Atorvastatin xolesterin, PZLP, apolipoprotein B, triglitseridlar miqdorini kamaytiradi. Yuqori zichlikdagi lipoproteidlar (YUZLP) xolesterini va apolipoprotein A miqdorini oshiradi, Xs-YUZLP / Xs-YUZLP va umumiy xolesterin / Xs-YUZLP nisbatlarini kamaytiradi. Odatda, preparatning ta’siri uni qabul qilishdan 2 hafta o‘tgach rivojlanadi, maksimal samaraga esa 4 haftadan keyin erishiladi.

Farmakokinetika

Atorvastatinning so‘rilishi yuqori, taxminan 80% oshqozon-ichak traktidan so‘riladi. Ayollarda Cmax 20% ga yuqori, "konsentratsiya-vaqt" egri chizig‘i ostidagi maydon (AUC) ko‘rsatkichi esa 10% ga past. Alkogolli jigar sirrozi bilan og‘rigan bemorlarda maksimal konsentratsiyaga erishish vaqti (TCmax) me’yordan 16 baravar yuqori. Atorvastatinning nisbiy biosinguvchanligi 95-99%, absolyut biosinguvchanligi 12-14%, GMG-KoA-reduktazaga nisbatan ingibirlovchi faolligining tizimli biosinguvchanligi 30% atrofida. Tizimli biosinguvchanlikning pastligi oshqozon-ichak trakti shilliq qavatidagi tizimli klirens va/yoki jigar orqali "birinchi o‘tish" paytidagi metabolizm bilan izohlanadi. Atorvastatinning o‘rtacha taqsimlanish hajmi (Vd) 381 l ga teng. Atorvastatinning 98% dan ortig‘i qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanadi. Atorvastatin GEB orqali o‘tmaydi. Asosan jigarda sitoxrom R450 3A4 ta’sirida farmakologik faol metabolitlar (orto- va paragidroksillangan metabolitlar, beta-oksidlanish mahsulotlari) hosil bo‘lishi bilan metabolizmga uchraydi. Bu faol metabolitlar bo‘lib, GMG-KoA-reduktazaga nisbatan taxminan 70% ingibirlovchi faollikni ta’minlaydi, bu 20-30 soat davom etadi. Atorvastatinning yarim chiqarilish davri (T1/2) 14 soatga teng. Asosan o‘t orqali chiqariladi (ichak-jigar retsirkulyatsiyasiga uchramaydi, gemodializ paytida chiqarilmaydi). Atorvastatinning taxminan 46 foizi ichak orqali va 2 foizdan kamrog‘i buyraklar orqali chiqariladi.

Ko‘rsatmalar

birlamchi giperxolesterinemiya, aralash giperlipidemiya (shu jumladan insulinga bog‘liq bo‘lmagan qandli diabet bilan og‘rigan bemorlarda);

geterozigotali va gomozigotali oilaviy giperxolesterinemiya (parhezga qo‘shimcha sifatida).

Qo‘llash usuli va dozalari

Davolash boshlanishidan oldin bemor gipolipidemik parhezga o‘tkazilishi kerak, bu parhezga dori bilan davolash paytida rioya qilish kerak. Preparat ovqatlanishdan qat’i nazar (och qoringa yoki ovqatdan keyin) qabul qilinadi. Tavsiya etilgan boshlang‘ich doza - kuniga 10 mg. Talab qilingan samaraga qarab, sutkalik doza 80 mg gacha oshirilishi mumkin. Terapevtik samara preparatni qabul qilishning 2 haftasidan keyin rivojlanadi, maksimal samaraga esa 4 haftadan keyin erishiladi. Shuning uchun dozani preparatni qabul qilish boshlanganidan keyin 4 haftadan oldin o‘zgartirish kerak emas. Birlamchi (geterozigotali irsiy va poligen) giperxolesterinemiya (IIa turi) va aralash giperlipidemiyada (IIb turi) davolash 10 mg dan sutkada 1 marta boshlang‘ich dozadan boshlanib, bemorning reaksiya darajasiga qarab 4 haftadan keyin oshiriladi. Maksimal sutkalik doza - 80 mg. Gomozigotali irsiy giperxolesterinemiyada dozalar diapazoni giperlipidemiyaning boshqa turlaridagi kabi bo‘ladi. Boshlang‘ich doza kasallikning og‘ir-yengilligiga qarab individual tanlanadi. Maksimal sutkalik doza 80 mg ni tashkil etadi. Shuningdek, boshqa davolash usullariga qo‘shimcha terapiya sifatida (plazmaferez) yoki boshqa usullar bilan davolash imkoni bo‘lmasa, asosiy davolash sifatida qo‘llaniladi. Keksa yoshdagi bemorlar, shuningdek, buyrak kasalliklari bilan og‘rigan bemorlar uchun preparat dozasini o‘zgartirish talab etilmaydi. Jigar faoliyati buzilgan bemorlarga preparat organizmdan chiqarilishi sekinlashishi sababli ehtiyotkorlik bilan buyuriladi. Ushbu vaziyatda klinik va laboratoriya ko‘rsatkichlarini nazorat qilish zarur va sezilarli patologik o‘zgarishlar aniqlanganda doza kamaytirilishi yoki davolash to‘xtatilishi lozim.

Nojo‘ya ta’sirlari

Markaziy asab tizimi va periferik asab tizimi tomonidan: bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, astenik sindrom, uyqusizlik yoki uyquchanlik, qo‘rqinchli tushlar ko‘rish, amneziya, paresteziyalar, periferik neyropatiya, hissiy beqarorlik, ataksiya, giperkinezlar, depressiya,gipesteziya, holsizlik.

Sezgi a’zolari tomonidan: ambliopiya, quloq shang‘illashi, konyunktiva quruqligi, akkomodatsiyaning buzilishi, ko‘zga qon quyilishi, karlik, glaukoma, parosmiya, ta’m bilishning yo‘qolishi.

Yurak-qon tomir tizimi tomonidan: yurak urishi, vazodilatatsiya, migren, postural gipotenziya, AB oshishi, flebit, aritmiya, ko‘krak qafasidagi og‘riq, vaskulit.

Qon yaratish tizimi tomonidan: anemiya, limfadenopatiya, trombotsitopeniya.

Nafas olish tizimi tomonidan: bronxit, rinit, dispnoe, bronxial astma, burundan qon ketishi.

Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: ko‘ngil aynishi, jig‘ildon qaynashi, qabziyat yoki ich ketishi, meteorizm, gastralgiya, qorin og‘rig‘i, anoreksiya yoki ishtahaning oshishi, og‘iz qurishi, kekirish, disfagiya, qusish, stomatit, ezofagit, glossit, gastroenterit, gepatit, jigar sanchig‘i, xeylit, o‘n ikki barmoqli ichak yarasi, pankreatit, xolestatik sariqlik, jigar fermentlari faolligining oshishi, rektal qon ketish, melena, milk qonashi, tenezmlar.

Tayanch-harakat tizimi tomonidan: artrit, oyoq mushaklarining tortishishi, bursit, miopatiya, artralgiyalar, mushaklar kuchsizligi, rabdomioliz, bo‘g‘imlar kontrakturasi, revmatik polimialgiya, miozit, bel og‘rig‘i.

Siydik-tanosil tizimi tomonidan: urogenital infeksiyalar, dizuriya (jumladan, pollakiuriya, nekturiya, siydik tuta olmaslik yoki siyishning kechikishi, imperativ siyish istagi), sistit, gematuriya, qindan qon ketishi, bachadondan qon ketishi, siydik-tosh kasalligi, metrorragiya, epididimit, jinsiy maylning pasayishi, impotensiya, eyakulyatsiyaning buzilishi.

Teri qoplamalari tomonidan alopetsiya, terlash, ekzema, seboreya, ekximozlar kuzatiladi. Allergik reaksiyalar - teri qichishi, teri toshmasi, kontakt dermatit, kamdan kam hollarda - eshakem, angionevrotik shish, yuz shishi, volchankasimon sindrom, vaskulit, fotosensibilizatsiya, anafilaksiya, ko‘p shaklli ekssudativ eritema, Stivens-Jonson sindromi, toksik epidermal nekroliz (Layell sindromi). Laborator ko‘rsatkichlar giperglikemiya, gipoglikemiya, qon zardobidagi KFKning oshishi, albuminuriya, ALT, ACT faolligining oshishi, trombotsitopeniya, eozinofiliya, eritrotsitlar cho‘kish tezligining (ECHT) oshishi. Boshqa periferik shishlar, tana vaznining ortishi, ginekomastiya, podagraning kuchayishi, isitma.

Qarshi ko‘rsatmalar

preparatning har qanday tarkibiy qismiga yuqori sezuvchanlik;

faol bosqichdagi jigar kasalliklari (shu jumladan faol surunkali gepatit, surunkali alkogolli gepatit);

jigar yetishmovchiligi;

har qanday etiologiyali jigar sirrozi;

kelib chiqishi noaniq bo‘lgan jigar transaminazalari faolligining oshishi;

skelet mushaklari kasalliklari;

homiladorlik va laktatsiya davri, shuningdek kontratsepsiyaning adekvat usullaridan foydalanmaydigan reproduktiv yoshdagi ayollarda qo‘llanilishi;

18 yoshgacha (foydalanish samaradorligi va xavfsizligi aniqlanmagan);

galaktozemiya (chunki preparat tarkibida laktoza mavjud) yoki glyukoza/galaktoza so‘rilishining buzilishi sindromi, laktaza yetishmovchiligi.

Ehtiyotkorlik bilan alkogolizm, anamnezda jigar kasalliklari, elektrolit muvozanatining og‘ir buzilishlari, endokrin va metabolik buzilishlar, arterial gipotenziya, og‘ir o‘tkir infeksiyalar (sepsis), nazorat qilib bo‘lmaydigan epilepsiya, keng ko‘lamli jarrohlik aralashuvlari, jarohat.

Dozani oshirib yuborish

Belgilari: arterial gipotenziya, miopatiya rivojlanishi, keyinchalik rabdomioliz va o‘tkir buyrak yetishmovchiligi kuzatilishi mumkin (kam uchraydigan, ammo og‘ir nojo‘ya ta’sir). Davolash: preparat zudlik bilan bekor qilinishi kerak. Umumiy chora-tadbirlar - hayotiy funksiyalarni kuzatish va qo‘llab-quvvatlash hamda preparatning keyingi so‘rilishining oldini olish (oshqozonni yuvish, faollashtirilgan ko‘mir yoki surgi vositalarini tayinlash). Simptomatik davolash. Rabdomioliz rivojlanganda bemorga diuretik va natriy gidrokarbonat eritmasi yuborish kerak. Rabdomioliz giperkaliyemiyaga olib kelishi mumkin, uni bartaraf etish uchun vena ichiga kalsiy xlorid yoki kalsiy glyukonat yuborish, glyukozani insulin bilan infuziya qilish, kaliy ionlarini almashtiruvchi vositalardan foydalanish yoki og‘ir hollarda kaliy ionlarini chiqarib tashlash uchun gemodializ o‘tkazish talab etiladi. Atorvastatin qon plazmasi oqsillari bilan sezilarli darajada bog‘langanligi sababli, gemodializ ushbu moddani organizmdan chiqarib tashlashning nisbatan kam samarali usuli hisoblanadi.

Ehtiyot choralari va qo‘llash xususiyatlari

Davolashni boshlashdan oldin bemorga standart gipoxolesterinemik parhez buyurilishi kerak, u butun davolanish davrida unga rioya qilishi kerak. Qon zardobida jigar fermentlari faolligining oshishi davolash davomida kuzatilishi mumkin. Bu oshish, odatda, uncha katta bo‘lmaydi va klinik ahamiyatga ega emas. Biroq, davolanishdan oldin, 6 va 12 haftadan keyin va atervastatin dozasini oshirishda qon zardobidagi jigar fermentlari faolligini nazorat qilish tavsiya etiladi. Agar me’yorning yuqori chegaralariga nisbatan ACT va/yoki ALT faolligining uch baravar oshishi kuzatilsa, davolash to‘xtatilishi kerak.

Davolash miopatiyaga olib kelishi mumkin, bu ba’zan o‘tkir buyrak yetishmovchiligiga olib keladigan rabdomioliz bilan birga keladi. Ushbu asorat xavfi quyidagi dori vositalaridan bir yoki bir nechtasini bir vaqtning o‘zida qabul qilganda ortadi: fibrat kislotasi hosilalari, niatsin, 

siklosporin, nefazodon, ba’zi antibiotiklar, azollar guruhidagi zamburug‘larga qarshi vositalar, OIV proteazasi ingibitorlari.

Preparatni bolalar qo‘li yetmaydigan joyda saqlash va yaroqlilik muddati tugaganidan keyin ishlatmaslik kerak.

Homiladorlik va emizish davrida qo‘llash

Ishonchli kontratsepsiyadan foydalanmaydigan reproduktiv yoshdagi ayollarda preparatni qo‘llash tavsiya etilmaydi. Agar bemor davolanish paytida homiladorlikni rejalashtirayotgan bo‘lsa, u rejalashtirilgan homiladorlikdan kamida bir oy oldin preparatni qabul qilishni kontratsepsiyaning adekvat usullari. Preparatni buyurish zarur bo‘lganda ko‘krak suti bilan emizishni to‘xtatish masalasini hal qilish lozim.

Avtotransportni boshqarish va potensial xavfli mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri

Atorvastatinning avtomobil boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga salbiy ta’siri haqida xabar berilmagan.