Magniy sulfat

Tarkib

Faol moddasi: magniy sulfat - 250 g.

Yordamchi modda: inyeksiya uchun suv 1 l gacha.

Tavsif

Tiniq, rangsiz suyuqlik.

Dori shakli

Inyeksiya uchun eritma.

Farmakologik ta’siri

Parenteral yuborilganda sedativ, uxlatuvchi, umumiy anesteziyalovchi, talvasaga qarshi, antiaritmik, gipotenziv, spazmolitik va tokolitik ta’sir ko‘rsatadi. Ta’sir mexanizmi. Kalsiyning fiziologik antagonisti bo‘lib, uni bog‘lanish joylaridan siqib chiqaradi. Almashinuv jarayonlari, neyromediator jarayonlar va nerv-mushak uzatilishini boshqaruvchi 300 dan ortiq fermentativ reaksiyalarda ishtirok etadi. Magniy ionlari hujayra membranasining potensialga bog‘liq kalsiy kanallarining blokatorlari vazifasini bajaradi. Natijada presinaptik membrana orqali kalsiy ionlarining kirishi buziladi, bu esa atsetilxolin ajralishining kamayishiga va nerv-mushak o‘tkazuvchanligining susayishiga olib keladi. Dozaga bog‘liq holda bosh miya po‘stlog‘ida kalsiy vositasida neyromediatorlar ajralishini susaytiradi, plazmadagi konsentratsiyaning oshishi bilan avval tinchlantiruvchi, keyin uyqu keltiruvchi va tutqanoqqa qarshi va nihoyat umumiy anesteziyalovchi ta’sirni (narkoz) keltirib chiqaradi. Magniy sulfat ichki a’zolar, bachadon va tomirlarning silliq muskullarini bo‘shashtiradi. Asosan ko‘tarilgan qon bosimini pasaytiradi va normal qon bosimiga kuchsiz ta’sir ko‘rsatadi. Magniy ionlari erta va kechki trigger faolligi bilan bog‘liq taxiaritmiyalarda repolyarizatsiyani tezlashtirish va harakat potensialining umumiy davomiyligini qisqartirish hisobiga antiaritmik ta’sir ko‘rsatadi (harakat potensialining [2] va [3] fazalariga ta’siri). EKGda PQ intervalining uzayishi va QRS kompleksi hamda QT intervalining qisqarishi kuzatiladi.

Nojo‘ya ta’sirlari

bradikardiya, o‘tkazuvchanlikning buzilishi;

issiqlik ko‘tarilishi hissi, terlash;

gipotenziya, holsizlik, bosh og‘rig‘i;

chuqur sedatsiya, pay reflekslarini so‘ndirish;

hansirash;

ko‘ngil aynishi, qusish;

poliuriya.

Dozalash

Dori vositasi mushak orasiga yoki vena ichiga sekinlik bilan yuboriladi (dastlabki 3 ml - 3 daqiqa davomida). Vena ichiga yuborilganda bemor yotgan holatda bo‘lishi kerak. Kattalarga 1,25-5,0 g dan (25% li eritmasidan 5-20 ml) sutkada 1-2 marta buyuriladi. Zaharlanishlarda antidot sifatida vena ichiga 0,25-1,0 g (5-10 ml 5-10% li eritma ko‘rinishida) yuboriladi. Aritmiyalarni to‘xtatishda vena ichiga sekinlik bilan 2,0-4,0 g (25% li eritmadan 8-16 ml) 1-2 daqiqa davomida yuboriladi, so‘ngra 2 soat davomida ushlab turuvchi infuzion yuborishga o‘tiladi. Buning uchun 10 ml 25% li eritma 200 ml 5% li glyukoza yoki kaliy-polyarizatsiyalovchi aralashmada suyultiriladi va 3-20 mg/daq (5-30 tomchi/daq) tezlikda yuboriladi. Kechki toksikoz, preeklampsiya va eklampsiyani davolashda magniy sulfatni Richard sxemasi bo‘yicha yuborish qo‘llaniladi: dastlab 4,0 g (16 ml 25% li eritma) vena ichiga 3-4 daqiqa davomida sekin yuboriladi, 4 soatdan so‘ng xuddi shu dozada vena ichiga yuborish takrorlanadi va qo‘shimcha ravishda 5,0 g (20 ml 25% li eritma) mushak ichiga yuboriladi. Keyinchalik har 4 soatda 4,0-5,0 g dozada (25% li eritmasidan 16-20 ml) magniy sulfatni mushak orasiga yuborish takrorlanadi. Richard sxemasi o‘rniga 5,0 g magniy sulfatni (20 ml 25% li eritma) 400 ml 0,9% li natriy xlorid yoki 5% li glyukoza eritmasida 9-25 mg/min (15-40 tomchi/min) tezlikda vena ichiga tomchilab yuborish mumkin. Bolalarga talvasalarni to‘xtatish uchun mushak orasiga 20-40 mg/kg (0,08-0,16 ml/kg 25% li eritma) hisobidan buyuriladi.

Boshqa dori vositalari bilan mos kelishi

Birgalikda qo‘llanganda asab tizimini susaytiruvchi boshqa vositalar (alkogol, psixotrop, uxlatuvchi, parkinsonizmga qarshi, tutqanoqqa qarshi vositalar) ta’sirini kuchaytiradi. Barbituratlar, narkotik analgetiklar, gipotenziv vositalar bilan birga qo‘llanganda nafas markazining susayish ehtimoli kuchayadi. Yurak glikozidlari magniy sulfat bilan birgalikda qo‘llanilganda o‘tkazuvchanlik buzilishlari va atrioventrikulyar blokada rivojlanish xavfini kuchaytiradi. Miorelaksantlar va nifedipin magniy sulfatning neyromushak blokadasini keltirib chiqarish qobiliyatini kuchaytiradi. Kalsiy tuzlarini vena ichiga yuborish magniy sulfat ta’sirini susaytiradi. Kalsiy preparatlari, alkogol (yuqori konsentratsiyada), ishqoriy metallarning karbonatlari, bikarbonatlari va fosfatlari, margimush kislotasi tuzlari, bariy, stronsiy, klindamitsin fosfat, gidrokortizon suksinat, polimiksin V sulfat, prokain, salitsilatlar va tartratlar bilan farmatsevtik jihatdan mos kelmaydi (cho‘kma hosil qiladi).