Metroks

Tarkib

1 flakon: metronidazol 500 mg, infuziya uchun suv saqlaydi.

Dori shakli

Vena ichiga yuborish uchun eritma.

Farmakoterapevtik guruh

Boshqa antibakterial preparatlar.

Farmakologik xususiyatlari

Protozoylarga va mikroblarga qarshi preparat, 5-nitroimidazol hosilasi. Ta’sir mexanizmi anaerob mikroorganizmlar va sodda hayvonlarning hujayra ichidagi transport oqsillarining 5-nitroguruhini tiklashdan iborat.

Qaytarilgan 5-nitroguruh mikroorganizmlar hujayrasining DNKsi bilan o‘zaro ta’sirlashib, ularning nuklein kislotalari sintezini ingibirlaydi, bu esa bakteriyalarning nobud bo‘lishiga olib keladi. Trichomonas vaginalis, Entamoeba histolytica, Gardnerella vaginalis, Giardia intestinalis hamda Bacteroides spp. obligat anaeroblariga nisbatan faol. (shu jumladan, Bacteroides fragilis. Fusobacterium spp., Veillonela spp., Prevotella (P.bivia, P.buccae, P.disiens) va ba’zi grammusbat mikroorganizmlar (Eubacterium spp., Clostridium spp., Peptococcus spp., Peptostreptococcus spp.). Amoksitsillin bilan birgalikda Helicobacter pylori ga nisbatan faollik ko‘rsatadi (amoksitsillin metronidazolga chidamlilik rivojlanishini to‘xtatadi).

Ba’zi aerob mikroorganizmlar va fakultativ anaeroblar metronidazolga sezgir emas, ammo aralash flora (aeroblar va anaeroblar) mavjud bo‘lganda, metronidazol oddiy aeroblarga qarshi samarali bo‘lgan antibiotiklar bilan sinergik ta’sir ko‘rsatadi. O‘smalarning nurlanishga sezgirligini oshiradi, alkogolga sensibilizatsiya chaqiradi (disulfiramga o‘xshash ta’sir), reparativ jarayonlarni rag‘batlantiradi.

Farmakokinetika

Organizmning aksariyat to‘qimalari va suyuqliklarida, jumladan o‘pka, buyrak, jigar, teri, orqa miya suyuqligi, miya, o‘t, so‘lak, amniotik suyuqlik, abssess bo‘shliqlari, qin suyuqligi, urug‘ suyuqligi, ko‘krak sutida bakteritsid konsentratsiyaga erishib, yuqori kirish qobiliyatiga ega bo‘lib, gematoensefalik va yo‘ldosh to‘sig‘i orqali o‘tadi. Kattalarda taqsimlanish hajmi - taxminan 0,55 l/kg, yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda - 0,54-0,81 l/kg.

Plazma oqsillari bilan aloqasi - 10-20%.Qondagi maksimal konsentratsiyasiga (Smax) 30-60 daqiqadan so‘ng erishiladi, terapevtik konsentratsiyasi 6-8 soat davomida saqlanadi. Me’yordagi o‘t hosil bo‘lishida metronidazolning vena ichiga (v/i) yuborilgandan keyingi o‘tdagi konsentratsiyasi plazmadagi konsentratsiyadan sezilarli darajada yuqori bo‘lishi mumkin. Organizmda metronidazolning taxminan 30-60% metabolizmga uchraydi.

Yarim chiqarilish davri (T1⁄2) jigarning normal funksiyasida - 8 soat, jigarning alkogolli zararlanishida - 18 soat (10 dan 29 soatgacha), homiladorlik muddatida tug‘ilgan chaqaloqlarda - 28-30 hafta - taxminan 75 soat, mos ravishda, 32-35 hafta - 35 soat, 36-40 hafta - 25 soat. Buyraklar orqali 60-80% (20% o‘zgarmagan holda), ichak orqali - 6-15% chiqariladi. Buyrak klirensi - 10,2 ml/min. Buyrak faoliyati buzilgan bemorlarda takroriy yuborishdan so‘ng qon zardobida metronidazolning to‘planishi kuzatilishi mumkin (shuning uchun og‘ir buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda qabul qilish chastotasini kamaytirish lozim). Metronidazol va uning asosiy metabolitlari gemodializda qondan tez chiqib ketadi (T1/2 3 soatgacha qisqaradi). Peritoneal dializda kam miqdorda chiqariladi.

Ko‘rsatmalar

Protozoy infeksiyalar ichakdan tashqari amyobiaz, shu jumladan jigarning amyobali abssessi, ichak amyobiazi (amyobali dizenteriya), trixomoniaz, giardiazis, balantidiaz, lyamblioz, teri leyshmaniozi, trixomonad vaginit, trixomonad uretrit.

Bacteroides spp. keltirib chiqaradigan infeksiyalar. (shu jumladan V. fragilis, V. distasonis, V. Levitus, V. thetaiotaomicron, V. vulgatus) suyak va bo‘g‘im infeksiyalari, markaziy asab tizimi (MAT) infeksiyalari, shu jumladan meningit, miya abssessi, bakterial endokardit, pnevmoniya, empiema va o‘pka abssessi. Bacteroides turlari, shu jumladan B. fragi1is guruhi, C1ostridium, Peptococcus va Peptostreptococcus turlari keltirib chiqaradigan infeksiyalar qorin bo‘shlig‘i infeksiyalari (peritonit, jigar abssessi), chanoq a’zolari infeksiyalari (endometrit, endomiometrit, fallopiy naylari va tuxumdonlar abssessi, jarrohlik amaliyotlaridan keyingi qin gumbazi infeksiyalari), teri va yumshoq to‘qimalar infeksiyalari, sepsis.

Psevdomembranoz kolit (antibiotiklarni qo‘llash bilan bog‘liq). Helicobacter pylori bilan bog‘liq gastrit yoki o‘n ikki barmoqli ichak yarasi. Operatsiyadan keyingi asoratlarning oldini olish (ayniqsa, chambar ichak, to‘g‘ri ichak atrofi sohasidagi aralashuvlar, appendektomiya, ginekologik operatsiyalar). O‘sma bilan og‘rigan bemorlarni nur bilan davolash - o‘smaning rezistentligi o‘sma hujayralaridagi gipoksiya bilan bog‘liq bo‘lgan hollarda radiosensibilizatsiyalovchi vosita sifatida qo‘llaniladi. Atsetaldegidrogenazani susaytiradi, qonda atsetaldegid miqdorini oshiradi va organizmni alkogolli ichimliklar ta’siriga sensibilizatsiyalaydi. Alkogolizm bilan og‘rigan bemorlarni davolash uchun qo‘llash mumkin.

Qo‘llash usuli va dozalari

Tarkib

1 flakon: metronidazol 500 mg, infuziya uchun suv saqlaydi.

Dori shakli

Vena ichiga yuborish uchun eritma.

Farmakoterapevtik guruh

Boshqa antibakterial preparatlar.

Farmakologik xususiyatlari

Protozoylarga va mikroblarga qarshi preparat, 5-nitroimidazol hosilasi. Ta’sir mexanizmi anaerob mikroorganizmlar va sodda hayvonlarning hujayra ichidagi transport oqsillarining 5-nitroguruhini tiklashdan iborat.

Qaytarilgan 5-nitroguruh mikroorganizmlar hujayrasining DNKsi bilan o‘zaro ta’sirlashib, ularning nuklein kislotalari sintezini ingibirlaydi, bu esa bakteriyalarning nobud bo‘lishiga olib keladi. Trichomonas vaginalis, Entamoeba histolytica, Gardnerella vaginalis, Giardia intestinalis hamda Bacteroides spp. obligat anaeroblariga nisbatan faol. (shu jumladan, Bacteroides fragilis. Fusobacterium spp., Veillonela spp., Prevotella (P.bivia, P.buccae, P.disiens) va ba’zi grammusbat mikroorganizmlar (Eubacterium spp., Clostridium spp., Peptococcus spp., Peptostreptococcus spp.). Amoksitsillin bilan birgalikda Helicobacter pylori ga nisbatan faollik ko‘rsatadi (amoksitsillin metronidazolga chidamlilik rivojlanishini to‘xtatadi).

Ba’zi aerob mikroorganizmlar va fakultativ anaeroblar metronidazolga sezgir emas, ammo aralash flora (aeroblar va anaeroblar) mavjud bo‘lganda, metronidazol oddiy aeroblarga qarshi samarali bo‘lgan antibiotiklar bilan sinergik ta’sir ko‘rsatadi. O‘smalarning nurlanishga sezgirligini oshiradi, alkogolga sensibilizatsiya chaqiradi (disulfiramga o‘xshash ta’sir), reparativ jarayonlarni rag‘batlantiradi.

Farmakokinetika

Organizmning aksariyat to‘qimalari va suyuqliklarida, jumladan o‘pka, buyrak, jigar, teri, orqa miya suyuqligi, miya, o‘t, so‘lak, amniotik suyuqlik, abssess bo‘shliqlari, qin suyuqligi, urug‘ suyuqligi, ko‘krak sutida bakteritsid konsentratsiyaga erishib, yuqori kirish qobiliyatiga ega bo‘lib, gematoensefalik va yo‘ldosh to‘sig‘i orqali o‘tadi. Kattalarda taqsimlanish hajmi - taxminan 0,55 l/kg, yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda - 0,54-0,81 l/kg.

Plazma oqsillari bilan aloqasi - 10-20%.Qondagi maksimal konsentratsiyasiga (Smax) 30-60 daqiqadan so‘ng erishiladi, terapevtik konsentratsiyasi 6-8 soat davomida saqlanadi. Me’yordagi o‘t hosil bo‘lishida metronidazolning vena ichiga (v/i) yuborilgandan keyingi o‘tdagi konsentratsiyasi plazmadagi konsentratsiyadan sezilarli darajada yuqori bo‘lishi mumkin. Organizmda metronidazolning taxminan 30-60% metabolizmga uchraydi.

Yarim chiqarilish davri (T1⁄2) jigarning normal funksiyasida - 8 soat, jigarning alkogolli zararlanishida - 18 soat (10 dan 29 soatgacha), homiladorlik muddatida tug‘ilgan chaqaloqlarda - 28-30 hafta - taxminan 75 soat, mos ravishda, 32-35 hafta - 35 soat, 36-40 hafta - 25 soat. Buyraklar orqali 60-80% (20% o‘zgarmagan holda), ichak orqali - 6-15% chiqariladi. Buyrak klirensi - 10,2 ml/min. Buyrak faoliyati buzilgan bemorlarda takroriy yuborishdan so‘ng qon zardobida metronidazolning to‘planishi kuzatilishi mumkin (shuning uchun og‘ir buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda qabul qilish chastotasini kamaytirish lozim). Metronidazol va uning asosiy metabolitlari gemodializda qondan tez chiqib ketadi (T1/2 3 soatgacha qisqaradi). Peritoneal dializda kam miqdorda chiqariladi.

Ko‘rsatmalar

Protozoy infeksiyalar ichakdan tashqari amyobiaz, shu jumladan jigarning amyobali abssessi, ichak amyobiazi (amyobali dizenteriya), trixomoniaz, giardiazis, balantidiaz, lyamblioz, teri leyshmaniozi, trixomonad vaginit, trixomonad uretrit.

Bacteroides spp. keltirib chiqaradigan infeksiyalar. (shu jumladan V. fragilis, V. distasonis, V. Levitus, V. thetaiotaomicron, V. vulgatus) suyak va bo‘g‘im infeksiyalari, markaziy asab tizimi (MAT) infeksiyalari, shu jumladan meningit, miya abssessi, bakterial endokardit, pnevmoniya, empiema va o‘pka abssessi. Bacteroides turlari, shu jumladan B. fragi1is guruhi, C1ostridium, Peptococcus va Peptostreptococcus turlari keltirib chiqaradigan infeksiyalar qorin bo‘shlig‘i infeksiyalari (peritonit, jigar abssessi), chanoq a’zolari infeksiyalari (endometrit, endomiometrit, fallopiy naylari va tuxumdonlar abssessi, jarrohlik amaliyotlaridan keyingi qin gumbazi infeksiyalari), teri va yumshoq to‘qimalar infeksiyalari, sepsis.

Psevdomembranoz kolit (antibiotiklarni qo‘llash bilan bog‘liq). Helicobacter pylori bilan bog‘liq gastrit yoki o‘n ikki barmoqli ichak yarasi. Operatsiyadan keyingi asoratlarning oldini olish (ayniqsa, chambar ichak, to‘g‘ri ichak atrofi sohasidagi aralashuvlar, appendektomiya, ginekologik operatsiyalar). O‘sma bilan og‘rigan bemorlarni nur bilan davolash - o‘smaning rezistentligi o‘sma hujayralaridagi gipoksiya bilan bog‘liq bo‘lgan hollarda radiosensibilizatsiyalovchi vosita sifatida qo‘llaniladi. Atsetaldegidrogenazani susaytiradi, qonda atsetaldegid miqdorini oshiradi va organizmni alkogolli ichimliklar ta’siriga sensibilizatsiyalaydi. Alkogolizm bilan og‘rigan bemorlarni davolash uchun qo‘llash mumkin.

Qo‘llash usuli va dozalari

Kattalar va 12 yoshdan oshgan bolalarga boshlang‘ich dozada 0,5-1 g v/i tomchilab (infuziya davomiyligi -30-40 min), so‘ngra har 8 soatda 500 mg dan 5 ml/min tezlikda. Yaxshi o‘zlashtirilsa, dastlabki 2-3 infuziyadan so‘ng oqimli yuborishga o‘tiladi. Davolash kursi 7 kun. Zarurat tug‘ilganda, v/i yuborish uzoqroq vaqt davomida davom ettiriladi. Maksimal sutkalik doza - 4 g. Ko‘rsatmalarga ko‘ra, kuniga 3 marta 400 mg dozada ichishga o‘tkaziladi.

12 yoshgacha bo‘lgan bolalarga xuddi shu sxema bo‘yicha bir martalik 7,5 mg/kg dozada buyuriladi. Yiringli-septik kasalliklarda odatda 1 kurs davolash o‘tkaziladi. Profilaktika maqsadida kattalar va 12 yoshdan oshgan bolalarga v/i tomchilab operatsiya arafasida 0,5-1 g dan, operatsiya kuni va ertasi kuni - 1,5 g/sut (har 8 soatda 500 mg dan) buyuriladi. 1-2 kundan so‘ng ichishga qo‘llab-quvvatlovchi davolashga o‘tiladi.

Surunkali buyrak yetishmovchiligi (SBE) va kreatinin klirensi (KK) daqiqasiga 30 ml dan kam bo‘lgan va/yoki jigar yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda maksimal sutkalik doza - 1 g dan ko‘p emas, qabul qilish soni - kuniga 2 marta. Radiosensibilizatsiyalovchi vosita sifatida v/i tomchilab, nurlanish boshlanishidan 0,5-1 soat oldin tana yuzasiga 160 mg/kg yoki 4-6 g/kv.m hisobida yuboriladi. Har bir nurlanishdan oldin 1-2 hafta davomida qo‘llaniladi. Nur bilan davolashning qolgan davrida metronidazol qo‘llanilmaydi. Maksimal bir martalik doza 10 g dan, kurs dozasi 60 g dan oshmasligi kerak. Nurlanish natijasida kelib chiqqan intoksikatsiyani bartaraf etish uchun glyukoza eritmalari yoki natriy xloridning izotonik eritmasi tomchilab yuboriladi.

Nojo‘ya ta’sirlari

Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan diareya, anoreksiya, ko‘ngil aynishi, qusish, ichak sanchig‘i, qabziyat, og‘izda "metall" ta’mi, og‘iz qurishi, glossit, stomatit, pankreatit.

Markaziy va periferik asab tizimi tomonidan bosh aylanishi, harakat koordinatsiyasining buzilishi, ataksiya, ongning chalkashishi, asabiylashish, depressiya, yuqori qo‘zg‘aluvchanlik, holsizlik, uyqusizlik, bosh og‘rig‘i, talvasalar, gallyutsinatsiyalar, periferik neyropatiya.

Qon yaratish tizimi tomonidan qaytar neytropeniya, leykopeniya.

Allergik reaksiyalar: eshakem, teri toshmasi, teri giperemiyasi, burun bitishi, isitma, artralgiya.

Siydik-tanosil tizimi tomonidan dizuriya, sistit, poliuriya, siydik tuta olmaslik, kandidoz, siydikning qizil-jigarrang tusga kirishi.

Tromboflebitning mahalliy reaksiyalari (inyeksiya joyida og‘riq, qizarish yoki shish).

Qarshi ko‘rsatmalar

Yuqori sezuvchanlik, leykopeniya (shu jumladan anamnezda), markaziy asab tizimining organik shikastlanishi (shu jumladan epilepsiya), jigar yetishmovchiligi (katta dozalar buyurilganda), homiladorlik (I trimestr), emizish davri.

Ehtiyotkorlik bilan - homiladorlik (II-III trimestrlar), buyrak/jigar yetishmovchiligi.

Dozani oshirib yuborish

Belgilari: ko‘ngil aynishi, qusish, ataksiya.

Davolash: oshqozonni yuvish, faollashtirilgan ko‘mir yuborish (preparat ichilgan taqdirda), gemodializ o‘tkazish. Metronidazol va uning metabolitlari gemodializda yaxshi chiqariladi.

Maxsus ko‘rsatmalar

Amoksitsillin bilan birgalikda 18 yoshdan kichik bemorlarda qo‘llash tavsiya etilmaydi. Uzoq muddatli terapiyada qon manzarasini nazorat qilish zarur. Leykopeniyada davolashni davom ettirish imkoniyati infeksion jarayonning rivojlanish xavfiga bog‘liq. Ataksiya, bosh aylanishi va bemorlarning nevrologik holatining boshqa har qanday yomonlashuvi paydo bo‘lishi davolanishni to‘xtatishni talab qiladi. Ayollarda trixomonad vaginit va erkaklarda trixomonad uretritni davolashda jinsiy aloqadan tiyilish kerak. Davolash hayz vaqtida to‘xtatilmaydi. Trixomoniaz terapiyasidan so‘ng, hayzdan oldin va keyin uch navbatdagi sikl davomida nazorat sinamalarini o‘tkazish lozim. Lyambliozni davolashdan so‘ng, agar alomatlar saqlanib qolsa, 3-4 haftadan so‘ng bir necha kun oralig‘ida 3 marta najas tahlilini o‘tkazish kerak (muvaffaqiyatli davolangan ba’zi bemorlarda invaziya tufayli kelib chiqqan laktozani ko‘tara olmaslik bir necha hafta yoki oylar davomida saqlanib qolishi mumkin, bu lyamblioz alomatlarini eslatadi).

Homiladorlik va laktatsiyada qo‘llash

Laktatsiya davrida emizishni to‘xtatish tavsiya etiladi. Preparatni bolalar qo‘li yetmaydigan joyda saqlang va yaroqlilik muddati tugaganidan keyin ishlatmang.

Dorilarning o‘zaro ta’siri

Vena ichiga yuborish uchun metronidazolni boshqa dori vositalari bilan aralashtirish tavsiya etilmaydi. Preparat bilvosita antikoagulyantlar ta’sirini kuchaytiradi, bu esa protrombin hosil bo‘lish vaqtining ortishiga olib keladi. Davolash davrida etanol qabul qilish mumkin emas (disulfiramsimon reaksiya rivojlanishi mumkin - qorinda spastik og‘riqlar, ko‘ngil aynishi, qusish, bosh og‘rig‘i, to‘satdan yuzga qon quyilishi).

Simetidin metronidazol metabolizmini ingibirlaydi, bu esa uning qon zardobidagi konsentratsiyasining oshishiga va nojo‘ya ta’sirlar rivojlanish xavfining oshishiga olib kelishi mumkin. Jigarda mikrosomal oksidlanish fermentlarini stimullovchi preparatlarni (fenobarbital, fenitoin) bir vaqtda buyurish metronidazolning eliminatsiyasini tezlashtirishi mumkin, natijada uning plazmadagi konsentratsiyasi pasayadi.

Litiy preparatlari bilan bir vaqtda qabul qilinganda, uning plazmadagi konsentratsiyasi oshishi va zaharlanish belgilari rivojlanishi mumkin. Qutblanmaydigan miorelaksantlar (vekuroniy bromid) bilan birga qo‘llash tavsiya etilmaydi. Sulfanilamidlar metronidazolning mikroblarga qarshi ta’sirini kuchaytiradi.

Yaroqlilik muddati

2 yil.

Saqlash shartlari

Yorug‘likdan himoyalangan joyda, 25 °C dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlang. Muzlatmang!

Chiqarish shakli

Infuziya uchun eritma 500 mg/100 ml. Karton qutida 1 flakon, qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma bilan birga.

Ta’til shartlari

Retsept bo‘yicha.

Ishlab chiqaruvchi

Bion Healthcare, Hindiston, ishlab chiqarilgan: Eurolife Healthcare Pvt. Ltd.